μοτο

Γράφω γιατί έτσι μόνο μπορώ να υπάρχω. Έτσι μόνο να αναζητώ τη διαίσθηση μου για τον κόσμο και για την ύπαρξη.
Να συνειδητοποιώ την κάθε στιγμή που ζώ για να βρω το ουσιώδες που κρύβει, να το μεταποιήσω σε ποίηση, σε ομορφιά.
Την ομορφιά αναζητώ γράφοντας, το χαμένο ιερό της ψυχής.
Κι όταν ακόμα μιλώ για τον φόβο ή τη σκληρότητα, την ομορφιά αναζητάει η ψυχή μέσα στη δικαιοσύνη και την υπέρβαση.

Να γι’ αυτό έγραψα όσα έγραψα, για να πλουτίσω την ψυχή μου.

Να δω λίγο πιο πέρα αυτό που δεν φαίνεται.

Την άλλη αλήθεια.


«Η γυναίκα χτες και σήμερα, Ισονομία, Ισότητα, αλλά και Διαφορετικότητα» της Ρούλας Κακλαμανάκη, Κέδρος, 2007

Η Ρούλα Κακλαμανάκη είναι πρωτίστως ποιήτρια και μυθιστοριογράφος. Προέρχεται από την οικογένεια του δικαστικού σώματος, όπου όχι μόνον ευδοκίμησε ως δικαστής, αλλά και ανήκει στις πρώτες γυναίκες της χώρας μας που επαξίως κατέκτησαν τα ανδροκρατούμενα αυτά έδρανα. Και με την διεισδυτική ματιά της, την επιστημονική και ποιητική συνάμα, κατέκτησε, από το αξίωμά της αυτό, έναν απίστευτο κόσμο εμπειριών και γνώσης της ανθρώπινης ψυχής, που ήταν μαζί πλούτος ιδεών και πόνος δικαίου. Η έννοια του δικαίου, της δικαιοσύνης, υπήρξε ο δημιουργικός άξονας του τελευταίου βιβλίου της που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος με τίτλο: «Η γυναίκα χτες και σήμερα, Ισονομία, Ισότητα, αλλά και Διαφορετικότητα».

Πρόκειται για μια σημαντική προσφορά στα ελληνικά γράμματα, από μία σημαντική συγγραφέα, τη μοναδική ίσως που θα μπορούσε να δώσει ένα βιβλίο για τους αγώνες της γυναίκας, αγώνες για ανεξαρτησία και σεβασμό, με επιστημονική τεκμηρίωση στις εκάστοτε διατάξεις των νόμων, αυτών των νόμων που την ευνοούν και την ίδια στιγμή γίνονται παγίδες και διάψευση.

Ο λόγος της δυναμικός και βιωμένος, αμείλικτος όπου χρειάζεται, τρυφερός και ποιητικός αλλού, μιλά για την κατατρεγμένη γυναίκα, αυτή την ανώνυμη ηρωίδα της καθημερινότητας, για τη γυναίκα των συλλογικών αγώνων και για τη γυναίκα της μοναχικής συντριβής, για τη γυναίκα την εγκλωβισμένη στις παγερές διατάξεις εφήμερων ή διαχρονικών νόμων, για τη γυναίκα την απορριμμένη από τις αμείλικτες κοινωνικές συμβάσεις, τέλος, για τη γυναίκα που όρθωσε το ανάστημά της για να δηλώσει την αρχέγονη αξία της σε ευφυία και ικανότητα.

Προσωπικά, πάντα πίστευα σε αυτή την αρχέγονη αξία της γυναίκας, στη δύναμη της θυσίας της, στην υπεροχή της ακόμα έναντι της ελλιπούς ανδρικής φύσης, και αυτά όλα προσπάθησα να τα περάσω στα μυθιστορήματά μου. Διαβάζοντας το βιβλίο της Ρούλας Κακλαμανάκη, ένιωσα μια βαθιά ικανοποίηση που εγώ μπόρεσα και έγραψα τα μυθιστορήματά μου «Σώμα θυμήσου όχι μόνο το πόσο αγαπήθηκες», που είναι ένας ύμνος στον αγώνα της γυναίκας για την απελευθέρωσή της, για την ανάβαση στο πρόσωπό της. Και το άλλο μυθιστόρημά μου, «Η Επέτειος των Ρόδων», όπου δεν μιλώ πια για ισότητα και ισονομία, αλλά για την υπεροχή τη γυναίκας που η φύση την έκανε να βρίσκεται πιο κοντά στο μυστήριο της ζωής.

Κι ύστερα, πάντα πίστευα στις αρχέγονες δυνάμεις της γυναίκας. Δεν είναι τυχαίο που οι μεγάλοι τραγικοί μας ποιητές χρησιμοποίησαν γυναίκες ηρωίδες στις περισσότερες τραγωδίες τους. Ήξεραν εκείνοι πως η γυναίκα είναι προικισμένη από την ίδια τη φύση της να βρίσκεται πιο κοντά στα μυστήρια της ζωής, να έχει πιο οξεία σχεδόν προφητική αντίληψη και διείσδυση στις διάφορες εκφάνσεις του βίου, αφού της εμπιστεύτηκε την διαιώνισή της.

Τα πίστευα όλα αυτά, τα πέρασα μέσα στα μυθιστορήματά μου, όμως διαβάζοντας το βιβλίο της Ρούλας Κακλαμανάκη βρήκα μιαν άλλη διάσταση, πολύ διαφορετική. Μεταφέρθηκα στον σκληρό ρεαλισμό των αγώνων της γυναίκας, στις άτεγκτες κοινωνίες όπου μόνη εκείνη έπρεπε να αποθέσει τα δάκρυα και την οργή της. Γι’ αυτό και πιστεύω πως το παρόν βιβλίο αποτελεί μια σημαντική προσφορά από μια συγγραφέα που το θέμα της γυναίκας το βίωσε περισσότερο πάνω στα δικαστικά έδρανα και λιγότερο από τον απόηχο της ιστορίας του φεμινισμού. Άλλωστε η ίδια ονομάζει «μεταφεμινιστική» την εποχή μας. Και έτσι είναι. Γιατί στην εποχή του φεμινισμού ερμηνεύτηκαν και λάθος πράγματα. Παρερμηνεύτηκαν. Σήμερα υπάρχει η καθαρότητα της εμπειρικής ματιάς. Και μέσα από αυτή την καθαρότητα γράφει το βιβλίο της η συγγραφέας. Ξεκινώντας από την αρχαιότητα.

Το βιβλίο «Η γυναίκα χτες και σήμερα» είναι η διαδρομή της γυναίκας από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. Κοινωνικές εξελίξεις, αγώνες αίματος, νόμοι που ψηφίζονται και αυτοκαταργούνται, δίκαιο και δικαιοσύνη. Θα επικρατήσει η δικαιοσύνη; Το αγωνιώδες ερώτημα της συγγραφέως, αλλά και ο άξονας του βιβλίου της είναι:
«Πώς μπορεί αυτή η νέα δυναμική κατάσταση, με τη γυναίκα τυπικά αποδεκτή πλέον ως πολίτη και άνθρωπο, ίση προς ίσον με τον άνδρα, με τη διττή της υπόσταση ως βιολογικό (sex) και κοινωνικό (gender) φύλο, να γίνει ένας από τους βασικούς μοχλούς που θα κινήσουν τα νήματα μιας νέας, πανανθρώπινης επανάστασης; Μιας ακριβοδίκαιης επανάστασης, που θα διασφαλίζει στον πολίτη τη θέση που του αξίζει.»

Το ερώτημά της απλώνεται σίγουρα ως τις χώρες εκείνες όπου η γυναίκα ζει ακόμα υπό το καθεστώς μιας σκληρής εξάρτησης, μιας ανοίκειας βίας από αντιλήψεις και νόμους πεπαλαιωμένους, από έλλειψη κάθε ίχνους σεβασμού και δικαιοσύνης. Και συνεχίζει το αγωνιώδες ερώτημά της: «Η αναζήτηση μιας απάντησης προϋποθέτει μια σφαιρική αντιμετώπιση του ζητήματος - τη γνώση του παρελθόντος και του παρόντος, ώστε να προσδιοριστούν οι προοπτικές του μέλλοντος και να διασφαλιστεί η περαιτέρω προώθηση των γυναικείων καταστάσεων».

Ένα βιβλίο που θα πλουτίσει τον κάθε αναγνώστη γυναίκα ή άνδρα, γραμμένο με την ευαίσθητη και επιστημονική ματιά μιας ταλαντούχου συγγραφέως.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Καθημερινή, 27.3.2007