μοτο

Γράφω γιατί έτσι μόνο μπορώ να υπάρχω. Έτσι μόνο να αναζητώ τη διαίσθηση μου για τον κόσμο και για την ύπαρξη.
Να συνειδητοποιώ την κάθε στιγμή που ζώ για να βρω το ουσιώδες που κρύβει, να το μεταποιήσω σε ποίηση, σε ομορφιά.
Την ομορφιά αναζητώ γράφοντας, το χαμένο ιερό της ψυχής.
Κι όταν ακόμα μιλώ για τον φόβο ή τη σκληρότητα, την ομορφιά αναζητάει η ψυχή μέσα στη δικαιοσύνη και την υπέρβαση.

Να γι’ αυτό έγραψα όσα έγραψα, για να πλουτίσω την ψυχή μου.

Να δω λίγο πιο πέρα αυτό που δεν φαίνεται.

Την άλλη αλήθεια.


Δημοσιεύσεις




ΑΝΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΗΜΕΡΑ
κι εσύ μονάχος σου την ώρα
που αλλάζουν τα νερά
τα αγιασμένα ύδατα
και οι ύφαλοι ανεβάζουν εκκλησιές
με το εικόνισμα δακρυσμένο

Είπα να κατασκηνώσω στη σκήτη σου
μήπως και συναντήσω
τον Ιωάννη και τον Ηλιόδωρο
την ώρα που τυλίγονται
την καταιγίδα
και τα ρυάκια της βροχής κάνουν ρωγμές
στο Ακατανόητο

Οι πατημασιές μου πάνω
από άβυσσο αχειροποίητη
που μόνο οι λάμψεις
των οστών την διασχίζουν

Οι μάρτυρες δεν πεθαίνουν, είπες
στη μοναξιά του χρόνου αγρυπνούν
ώσπου ν’ ανθίσει η σιωπή
τα ύδατα με τις πατημασιές σου πάνω τους
Από τότε
ελάχιστη η ζωή μου πάνω
σε μια φτενή πραγματικότητα
και δεν χωράει το θαύμα

Ανηφορίζω τον λόφο του σημείου
τον ίδιο εκείνον όπου εσύ τριγύριζες
τις παγωμένες νύχτες
στο ίδιο κοσμικό σημείο
την ώρα που η στιγμή διαρρηγνύει το θαύμα
για να χωρέσει στο Αχώρητο
τα θαύματα θυμώνουν όταν δεν τα πιστεύεις.

Κι η άβυσσος μου ανέβηκε ως το γόνατο”
Αναρτήθηκε πρωί των Θεοφανείων 2017


****************************************************


Η ΕΥΧΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΦΕΤΟΣ μοιάζει με προσευχή.
Να είναι πιο ανθρώπινος ο χρόνος που ξημερώνει, λέμε, πιο φιλικός, να έχει δικαιοσύνη. Κάθε χρόνο οι ίδιες ευχές, γεμάτες αγάπη και προσδοκίες και ελπίδα.
Ένα ποτάμι ευχές που, όμως, δεν το γκρέμισαν το σκοτάδι, που τύλιξε τη ζωή μας.
Και στη σκέψη μου έρχεται ξανά μια παλιά παροιμία, που έλεγε: Μην καταριέσαι τα σκοτάδια, άναψε ένα κερί. Είτε πιστεύεις είτε δεν πιστεύεις, άναψε ένα κερί καταμεσής στο μυαλό σου. Το σκοτάδι φοβάται και το ελάχιστο φως.


ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ
Η νέα έκδοση του βιβλίου δεν τις πρόφτασε τις Γιορτές.
Όμως το εξώφυλλο είναι έτοιμο, με τον βυζαντινό σταυρό λιτανείας και με την ιδιόχειρη γραφή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.
Σε λίγο. Σε πολύ λίγο. 865 σελίδες, στις εκδόσεις Πατάκη.

Άραγε τα βιβλια μας το πολεμούν το σκοτάδι που τύλιξε τη ζωή μας;

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ 2017



*****************************************************************


ΝΑ ΕΥΩΔΙΑΖΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ
ΘΥΜΑΡΙ ΚΑΙ ΑΚΟΝΙΖΑ!

Έτσι σε πήρα κι έφυγα
πατρίδα από σμαράγδι
κι από εικόνισμα παλιό
μνήμες της νιότης μου ακοίμητες
και προσευχή της μάνας

Έτσι σε πήρα και ψηλά
στη σκέψη μου σε κρέμασα
μικρή λευκή εκκλησιά
να ευωδιάζει ο χρόνος
θυμάρι και ακόνιζα

Μόνον με αυτό το απλό μικρό ένιωσα την ανάγκη να υποδεχτώ τον ΝΕΟ ΧΡΟΝΟ,
να τον “ευμενίσω” ίσως, να ευωδιάζει πατρίδα η σκέψη μας!
Και ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ που έγραψα, το μετερίζι μου για το 2017

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!




**********************************************************************



Και μόλις μπήκαμε στην καθημερινότητα (αυτή την ανελέητη), ευθύς μας τέλειωσαν οι νοσταλγίες και οι μελαγχολίες των Εορτών, μας τέλειωσαν οι συγκινήσεις των άπειρων ευχών, μας τέλειωσε και η κάποια μαγική φυγή στο όνειρο – που ξεκούρασε για λίγο το μυαλό μας. Και στην οθόνη μας ευθύς: οι φόροι, ο φόβος, η φτώχεια (τρία “φ” στη σειρά που, όμως, ήταν τυχαίο). Και λέω, η Αγάπη. Ας μην τελειώσει τουλάχιστο η ΑΓΑΠΗ, ας μείνει στην καρδιά να την κρατάει τρυφερή και ανθρώπινη, να την προστατεύει.

Αναρτήθηκε 2 Ιαν. 2017

**************************************************





Αναρτήθηκε στις 17 Νοε 2016

Επειδή πάντα έλεγα πως: Πολιτισμός είναι η αντίληψή μας για τον πολιτισμό – πέρα από όσα μας δόθηκαν έτοιμα.
Και επειδή, την άλλη κιόλας στιγμή που ο Μπάρεκ Ομπάμα αποχαιρέτησε τη χώρα μας, άρχισε μια γκρίνια και μια προσπάθεια αποδόμησης, θέλω να πω αυτό που εγώ ένιωσα.
Θύμισε σε κάποιους από εμάς, αλλά και σε όλες τις χώρες, τις πνευματικές αξίες του πολιτισμού μας.
Θύμισε σε κάποιους από εμάς, αλλά και σε όλες τις χώρες, τις αρχές της Δημοκρατίας που γεννήθηκαν σε αυτόν εδώ τον βασανισμένο και λαβωμένο τόπο.
Θύμισε ακόμα πως ο λαός αυτού του λαβωμένου και ταπεινωμένου, εδώ και έξι χρόνια, τόπου κρατάει ακόμα τις αξίες αυτές όρθιες και ζωντανές με θυσίες έμπρακτης ανθρωπιάς και με την αξιοπρέπεια της καρτερίας.
Πιστεύω πως και μόνο γι' αυτά όλα, η επίσκεψη του Μπάρεκ Ομπάμα, μας έκανε να αισθανθούμε πως η Ελλάδα, ως πεπρωμένο και όχι ως εφήμερο παρόν, παραμένει αλώβητη και δυνατή.


Η ανάρτηση έγινε στο fb

****************************


Δημοσιεύτηκε Τρίτη, 03 Μαϊου 2016 13:15
στο diastixo
Τίτλος: Η Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου σε α' πρόσωπο

Τα μονοπάτια του Αγγέλου μου Τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου Πατάκης


Σελίδες από τα ημερολόγιά μου που κρατούσα μια ζωή. Σταθμοί βροχεροί χαμένοι στην ομίχλη και σχεδιασμοί ενός κάθε φορά νέου μυθιστορήματος και ζωή, ανάσα ζωής, που τη νιώθεις πάνω σου ζωντανή όπως τη γεννάει ο χρόνος. Και βασανιστικά διλήμματα για πράγματα που με ξεπερνούσαν. Και ήττες που με έκαναν δυνατή, με έκαναν αυτό που είμαι. Και όνειρο. Πολύ όνειρο. Να καλύπτει τις ρωγμές.
Καιρό με βασάνιζε η σκέψη να τα κάψω όλα. Όπως είναι. Χωρίς να τα ανοίξω. Να τα ξεχάσω. Όμως δεν βρήκα το κουράγιο. Κάποια πράγματα στον βίο μάς ξεπερνούν. Και αυτά τα ημερολόγια, από τη στιγμή που τα έβαλα μπροστά μου, να αναμετρηθώ μαζί τους, με ξεπερνούσαν. Και είπα, πριν τα καταστρέψω, ας δω τι γράφουν. Και τα ξεφύλλισα. Τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από τη δύναμη που έχει στην ψυχή μας ο βιωμένος μας χρόνος. Και βυθίστηκα μέσα τους. Είπα, ας κάνω κάτι καλύτερο. Ας επιλέξω κάποιες σελίδες που αφορούν στα μυθιστορήματά μου, στις σκέψεις που έκανα πριν γεννηθούν, στην αγωνία μου να πλάσω σωστά τα πρόσωπα, να μην τα αδικήσω. Κι ας βρω τους χώρους και τα γεγονότα που με οδήγησαν στα μονοπάτια του Αγγέλου μου, αυτά τα δύσβατα αλλά και πάμφωτα, όπου περπάτησα και έγιναν δικά μου.
Πρώτη φορά ένα βιβλίο που βγάζω μου δίνει τόση ανασφάλεια. Είναι σαν να αυτοσχεδιάζω πάνω στη ζωή μου. ΄Η πάνω στην ψυχή μου. Και ξέρω πως αυτό πονάει, πως θα πονέσω. Όμως, όταν ξανοίγεσαι στο πέλαγος, ο πόνος είναι το τελευταίο που φοβάσαι. Και τόλμησα. Ξέρω ακόμα πως θα το μετανιώσω αμέτρητες φορές που τα ημερολόγια αυτά, πάει να πει, τις στιγμές τις προσωπικές μου, τις έκανα βιβλίο. Όπως αμέτρητες φορές και με την ίδια αγωνία θα το μετάνιωνα και αν τα έκαιγα.  
Σήμερα λέω, πρέπει να την αγαπήσω την απόφαση που πήρα. Να πιστέψω πως έτσι έπρεπε. Για μένα πρώτα. Για να μάθω πως η καθαρή δικαίωση του συγγραφέα είναι η αγάπη του αναγνώστη. Αυτό που έδωσες στην ψυχή του. Και πως όπου μας βρίσκει το άδικο, μας κάνει δυνατούς. Διαμορφώνει το πρόσωπό μας. Να μάθω ακόμα πως από όλα αυτά τα βιβλία που έγραψα, από όλη την ποίηση που έζησα, από τις χιλιάδες σελίδες που δεν ξέρω πια τι να τις κάνω, σήμερα τίποτα δεν είναι δικό μου. Τίποτα δεν είναι δικό μας τελικά. Τα χέρια μας μένουν άδεια. Ίσως για να μείνουμε ταπεινοί και γυμνοί όπως ήρθαμε στον κόσμο. Και ίσως η απόφασή μου να βγάλω αυτό το βιβλίο είναι για να πιστέψω και η ίδια πως τα έζησα όλα αυτά, πως υπήρξαν. Πως τίποτα δεν μπορεί να ακυρώσει το γεγονός ότι υπήρξαν. Και πως όλα αυτά ήμουν εγώ.
Έτσι σαν όνειρο η ζωή πάντα. Ένα πανέμορφο μετέωρο όνειρο που το ξεχνάμε την άλλη στιγμή. Κι ίσως, λέω ακόμα, η αγωνία μου να γράφω στα ημερολόγια αυτό που ζούσα ήταν μαζί και ματαιότητα. Ζητούσα να απαθανατίζω την κάθε στιγμή, να της προσδίδω τη διάσταση μιας αιωνιότητας του χρόνου. Ή ζητούσα να μετατοπίζω αυτή τη ματαιότητα στην ψυχή μου.
Έπρεπε λοιπόν να γίνουν βιβλίο, λέω ξανά. Για να καταλάβω πόσο ελλιπής και μάταιη ήμουν κι εγώ η ίδια, όταν έγραφα τις χιλιάδες σελίδες, πιστεύοντας έτσι πως κατέκτησα την ομορφιά και τη γνώση. Όμως πάλι λέω, κι αυτή ακόμα η επίγνωση, πως τίποτα δεν μένει δικό μας, είναι μια κατάκτηση. Ίσως η πιο σημαντική. Και εδώ νιώθω την ανάγκη εκ βαθέων να ευχαριστήσω τις εκδόσεις Πατάκη που, μέσα στα σκοτεινά αδιέξοδα, τα οικονομικά και ηθικά, που βιώνει ο τόπος μας, βγάζουν αυτό το βιβλίο της ζωής μου. Θέλω να πιστεύω πως είναι ένα δώρο στους αναγνώστες μου, σε εκείνους τους αναγνώστες που αγάπησαν τα βιβλία μου.
Όσες φορές έβγαζα ένα καινούριο βιβλίο, ένιωθα ανοχύρωτη και φοβισμένη. Ένιωθα πως έκοβα κομματάκια την ψυχή μου και την έριχνα στον άνεμο και στα περαστικά πουλιά. Αυτή η εικόνα ήταν πάντα στη σκέψη μου. Γι’ αυτό και θέλω να πω πως, αν κάποια πράγματα έμειναν ελλιπή, τόσο μπόρεσα. Μέσα σε αυτό το βιβλίο είναι όλα τα βιβλία μου. Γιατί είναι η αγωνία μου, όταν τα έγραφα.  
Κι από τις τόσες διαδρομές των τίτλων, από το Σ’ αποχαιρετώ με το φθινοπωρινό πρωτοβρόχι έως τη Μνήμη του Νερού, διάλεξα τον Άγγελό μου. Τα μονοπάτια του Αγγέλου μου, τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου. Γιατί τώρα στα μονοπάτια του Αγγέλου μου περπατώ ξανά. Σε αυτά τα μονοπάτια που ο πόνος της μύησης, ο άσωτος πόνος της αγάπης, τα έκανε φίλντισι και ορφικό τραγούδι. Είναι τα μονοπάτια όπου περπάτησα για να βρω, σαν τον αγαπημένο μου Άγγελο της Στάχτης, όσα πίστεψα και όσα αγάπησα και όσα μου έδωσαν το τελευταίο μου πρόσωπο. Αυτό που τώρα φορώ. Αυτό που περιέχει όλα τα άλλα.
Μάιος 2016

*********************************



ΚΡΑΤΩ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΟΥ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΟΥ
Τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου!

Και ξέρω πια πως δεν ανήκει σ' εμένα, αλλά στη μοναχική ώρα του αναγνώστη.

Γι' αυτό και θέλω να πω ξανά πως το βιβλίο αυτό είναι ένα δώρο σ' εκείνον τον αναγνώστη που αγάπησε τα βιβλία μου.
Γιατί θα βρει μέσα όλα μαζί τα βιβλία μου.

Θα τα βρει στην πριν από τη γραφή κατάστασή τους. Όταν ακόμα ήταν αγωνίες και ανασφάλεια και φόβος και ευλογία, όταν αισθανόμουν πως με “χρησιμοποιούν” τα ίδια τα βιβλία για να υπάρξουν.

Γιατί ό,τι γίνεται, όπως γίνεται, αν έχει τη σφραγίδα της εντολής να γίνει, θέλω να πω, αν γράφεται μυητικά και ενορατικά, ανήκει περισσότερο σε “αυτό” που μας προέτρεψε, ή αλλιώς, που επέτρεψε να μας δωριθεί η αγωνία της γραφής. Και αυτό το γράφω μόνον για όσους μπορούν να το δουν.

Όσο για μένα, θα αρκεστώ στον λόγο του ποιητή πως: “Δίνοντας τον εαυτό σου τον κερδίζεις”.

Κι ας μην ξέρω τούτη την ώρα, ας μη μάθω ποτέ, τι πήρα, τι έδωσα, και γιατί σκόρπισα την ψυχή μου στον άνεμο.

Ξέρω όμως πως σήμερα:

Στα Μονοπάτια του Αγγέλου μου περπατώ ξανά.
Σε αυτά τα ασφοδελά μονοπάτια που ο πόνος της μύησης,
ο άσωτος πόνος της αγάπης,
τα έκανε φίλντισι και ορφικό τραγούδι”.

Ο χρόνος ανήκει στον Θεό και σ' εμένα!” λέει η Ουίννυ του Μπέκετ.
Κι εγώ, σαν την Ουίννυ, βυθισμένη στον δικό μου συμβολικό λόφο από χρόνο άσωτο, θα πω:

Μεγάλες ευχαριστίες!”

Και ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

που, εν μέσω σκοτεινής και απειλητικής κρίσης, έβγαλαν

αυτό το βιβλίο της ζωής μου με τόση φροντίδα και αγάπη

που ούτε μπορούσα να ονειρευτώ.

Ευχαριστώ από καρδιάς όλους τους συνεργάτες των Εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ,
την αγαπητή μου Άννα πρώτη.

Αναρτήθηκε στις 23 Απριλίου 2016
***************************************


ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΟΥ,

Τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου

 Στις 22 Απριλίου σε όλα βιβλιοπωλεία, απο τις εκδόσεις Πατάκη

Σε αυτά τα ίδια μονοπάτια θα περπατήσω ξανά. Αυτό το βιβλίο που ετοιμάζεται στις εκδόσεις Πατάκη και θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες είναι τα μονοπάτια του Αγγέλου μου, αυτά που ο πόνος της μύησης, ο άσωτος πόνος της αγάπης τα έκανε φίλντισι και φως αειρρόω της μνήμης. Κι εγώ πρέπει να βρω τις ίδιες πατημασιές μου, τα ίδια σημεία όπου πέρασα και να ακουμπήσω πάνω τους την ψυχή μου, έτσι για να βεβαιωθώ πως αυτά που έζησα αυτά που ζούμε είναι δικά μας και είναι εκεί που τα αφήσαμε απαρασάλευτα και ακοίμητα και μας κοιτάζουν στα μάτια.

Ήταν τα ημερολόγια μου που κρατούσα μια ζωή. Δυο πάνινοι σάκοι γεμάτοι από στιγμές της ζωής μου μετέωρες μέσα στον χρόνο στιγμές καταργημένες και μαζί παρούσες, ακοίμητες όπως ο χρόνος, σταθμοί βροχεροί και ποιητικοί σχεδιασμοί ενός πάντα νέου βιβλίου και αποχαιρετισμοί χαμένοι στην ομίχλη της μνήμης.

Είπα να τα κάψω όπως είναι πριν τα δω. Τις στιγμές που έζησες δεν τις μοιράζεσαι με τους αναγνώστες, είπα. Και τα άπλωσα πάνω στο γραφείο μου και πάνω στο πάτωμα να τα δω για τελευταία φορά. Να τα αποχαιρετήσω. Όμως αυτό που έζησες δεν είναι μόνο πάνω στις γραμμένες σελίδες τις ξεχασμένες, είναι μετέωρο μέσα στον χρόνο σου και μέσα στην ψυχή σου, εισβάλλει στην παρούσα στιγμή που ζεις, την εξουσιάζει και την ανατρέπει. Πράγματα που τα ξέχασες, στιγμές που τις θεωρούσες καταργημένες αναδύονται από τα βάθη ενός παρελθόντος ακοίμητου και σε αιφνιδιάζουν.

Σε μια παρόμοια κατάσταση βρισκόμουν, όταν πήρα να ανοίξω ένα ημερολόγια να δω τι έγραφα – είναι κάποια χρόνια που δεν γράφω πια. Και δεν το άφησα από τα χέρια μου. Η ζωή μου, είπα. Αυτή που τη νόμιζα χαμένη ή καταργημένη, επικαλυμμένη από τον άσωτο χρόνο τον πανδαμάτορα. Η ζωή μου ολόφωτη. Με όλες τις αγωνίες μου τις ιερές. Με τη μία μεγάλη αγωνία μου να βρω κάθε φορά το σωστό μονοπάτι, αυτό που το περπάτησε ο Άγγελός μου πριν από μένα. Να το βγάλω από την καταχνιά και την ομίχλη που το τύλιγε. Να το κάνω φίλντισι και φως σαν τον Άγγελό μου.

Και αντί να τα κάψω, έκανα κάτι καλύτερο. Διάλεξα τις σελίδες που μιλούν για τα βιβλία μου. Πώς τα έγραψα. Ποια γεγονότα της ζωής μου με έβγαλαν σε εκείνο ή στο άλλο μονοπάτι. Βρήκα αυτά που με πόνεσαν και πάντα ό,τι  μας πονά, μας διαμορφώνει. Μας κάνει δυνατούς μπρος στο άδικο. Μας κάνει να δεχόμαστε με ταπεινότητα το άδικο αυτό που περισσεύει σε όλους τους καιρούς.

Βρήκα αμέτρητες φορές τον εαυτό μου σε μια γωνιά μέσα στην Αγιά Σοφιά, τα χρόνια που έγραφα το βιβλίο μου “Πήραν την Πόλη, πήραν την”, όταν είχα ανάγκη να βγω από τα ιστορικά γεγονότα και να ζήσω τις ίδιες τις αντηχήσεις, τον κραδασμό του σπαραγμού  τον κύκλιο που μου έφερναν τα βάθη του χρόνου.

Και πόσο χαίρομαι που αυτό το βιβλίο μου αγαπήθηκε από τόσο πολλούς αναγνώστες. Όπως και ο Άγγελός μου. “Ο Άγγελος της Στάχτης”. Μπορεί να μην αγαπήθηκε από τόσο πολλούς. Όμως αγαπήθηκε παράφορα, όπως τον αγάπησα κι εγώ και τον είπα επαλήθευση της ψυχής μου.

Στις ημερολογιακές σελίδες μιλώ περισσότερο για τα μυθιστορήματα του πρώτου κύκλου της ζωής μου. Όταν προσπαθούσα να γνωρίσω το πρόσωπό μου. Τότε που ακόμα οι δρόμοι μπροστά μου ήταν λευκοί και άγραφοι. Μιλώ για τους συγγραφείς, τους ποιητές που αγάπησα.

Τον Σάμουελ Μπέκετ και τον Οδυσσέα Ελύτη. Τον T.S.Eliot που η ποίησή του είχε γίνει ένα με τη σκέψη μου. Όπως αργότερα είχε γίνει του Ελύτη και του Μπέκετ. Τότε κατάλαβα πως η ποίηση είναι μεγάλη όταν αναδύεται μέσα στην καθημερινότητά σου. Για να σε φέρει σε μιαν άλλη παράλληλο με την πραγματικότητα που ζεις. Να δημιουργήσει έναν υπερρεαλισμό έτσι που να πλουτίσει και να ομορφύνει την στερημένη καθημερινότητα. Περπατάς σ” ένα δρόμο ή περιμένεις στη στάση του τρόλεϋ, και στο μυαλό σου εισβάλλει ο στίχος του Έλιοτ: “Τι θα κάνουμε αύριο;  Τι θα κάνουμε πάντα; Ζεστό νερό στις δέκα”. “Η μπαίνεις στο λεωφορείο και σε σπρώχνουν κι εσύ σκέφτεσαι τον στίχο του Ελύτη: “Πέφτοντας η ζωή μου / ένα κομμάτι ελάχιστο από τη ζωή μου”.

Το βιβλίο ετοιμάζεται στις εκδόσεις Πατάκη. Και αισθάνομαι την ανάγκη να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ που, εν μέσω κρίσης και κατάρρευσης, βγάζουν αυτό το πολύ σημαντικό για μένα βιβλίο, σημαντικό με την έννοια της προσωπικής συμμετοχής, αφού είναι ένα βιβλίο για τη ζωή μου. Αυτοσχεδιάζοντας πάνω στη ζωή μου, όπως είπα, πάνω στην ψυχή μου ακόμα, μέσα από τις χιλιάδες σελίδες των ημερολογίων μου.
Και θέλω να πιστεύω, έτσι όπως το ένιωσα από την πρώτη στιγμή που αποφάσισα την έκδοση,  πως αυτό το βιβλίο είναι ένα δώρο για τους αναγνώστες μου. Τους αναγνώστες εκείνους που αγάπησαν τα βιβλία μου.

Κανείς δεν μπορεί να βγει αλώβητος, όταν αποφασίζει να κάνει πράγματα που τον ξεπερνούν. Και κάποια βιβλία που έγραψα με ξεπερνούν. Ή κάποιες αποφάσεις που πήρα σε δύσκολες στιγμές.

“Τα μονοπάτια του Αγγέλου μου – τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου” είναι ένα βιβλίο που με ξεπερνά.

Όμως σε λίγο δεν θα ανήκει πια σε μένα.

Κι αυτό ακόμα δεν μέτρησα πόσο πονά.

Είναι αυτό που με βασάνιζε τον τελευταίο καιρό πως: Τίποτα δεν έχουμε δικό μας.

Ή τίποτα δεν έχω δικό μου.

Ή, για να το πω αλλιώς, είναι δικό μου μόνο αυτό που έδωσα.

Είναι δικό μας μόνον αυτό που δίνουμε.

Αυτό που, δίνοντάς το, νομίζουμε πως το χάνουμε για πάντα. Όμως σήμερα ξέρω πως τότε, μόνον τότε γίνεται δικό μας από τους πάμφωτους δρόμους της ψυχής.


ΠΑΡΑΘΕΤΩ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Μέσα στο ναό της  Αγίας Ειρήνης, Ιούλιος 1989, 

ώρα 11 πρωί 

Τόσο πολύ ήθελα να δω τον ναό της Αγίας Ειρήνης. Δεν επιτρέπεται η είσοδος, μας είπαν. Όμως εγώ κάθισα απέξω, πάνω σε ένα σπασμένο κίονα χορταριασμένο. Και περίμενα. Τόσα πολλά είχα διαβάσει για τον περίλαμπρο αυτόν ναό. Από χρυσό και σμάλτο και πολύτιμους λίθους ήταν ολόκληρος επενδυμένος. Και τώρα βουβός και σκοτεινός. Θλιβερός. Οστά γεγυμνωμένα. Ο φύλακας με βλέπει που κάθομαι εκεί με τις ώρες. Φοβάμαι να του δώσω χρήματα. Όμως μοιάζει φιλικός. Ανοίγω το πορτοφόλι μου. Δέκα λεπτά μόνο μου λέει. Και η καρδιά μου χτυπά να σπάσει. Μπαίνω μέσα και το πρώτο που με συνεπαίρνει είναι η μυρουδιά. Μια οσμή χρόνου εγκλωβισμένου που σάπισε. Ή μια μυρουδιά επιτάφιου κι ας μην υπάρχει ούτε ίχνος λουλουδιού. Τοίχοι πανύψηλοι γυμνοί. Γεγυμνωμένοι. Και πάλι ο λόγος του ψαλμωδού “οστά γεγυμνωμένα”. Σε κάποια ελάχιστα σημεία προς την οροφή, λίγο ψηφιδωτό που γλίτωσε τη λεηλασία. Προσπαθώ να φανταστώ τον ναό με το σμάλτο και το χρυσό και τους πολύτιμους λίθους. Ένας χώρος που θρηνεί. Και κλαίω μαζί του. Αδύνατο να συγκρατήσω τα δάκρυα. Η μοναξιά του χρόνου, η εγκατάλειψη, γίνεται οσμή περίεργη και εισχωρεί ως μέσα στο αίμα μου. Και ξέρω. Ξέρω πια πως εκεί θα μείνει. Σημείο αναφοράς και λεηλατημένη μνήμη. Ένας μεγάλος σταυρός πάνω από το Ιερό κυριαρχεί. Ένας Τούρκος σέρνει δίπλα μου κάτι καρέκλες. Κοιτάζω κάποια ακόμα ψηφιδωτά που σώζονται. Μια επιγραφή δυσανάγνωστη. Αυτό το παγωμένο περόνιασμα του χρόνου δεν θα το ξεχάσω ποτέ, λέω. Και, σε τούτη την πένθιμη στιγμή, τη γεγυμνωμένη, φωτίζεται μέσα μου το μεγάλο μυθιστόρημα, το άγνωστο ως εκείνη την ώρα. Αυτό που θέλω να γράψω. Και είμαι σίγουρη πια πως αυτό θέλω. Αυτό γεννιόταν μέσα μου κομμάτι κομμάτι σαν να έβγαινε από τον χρόνο τον ερειπωμένο. Αμέσως μετά τον Νικηφόρο Φωκά, λέω πάλι. Θα γράψω για τον θρήνο και το αίμα. Οιμωγές των ερειπίων.  Αυτό, αυτό. Και μια χαρά με βγάζει από το πένθος. Βγαίνω στον περίβολο της Αγίας Ειρήνης. Έχω μπροστά μου την Αγία Σοφία. Και εκεί κάθομαι. Τίποτε άλλο δεν θα μπορούσε να με συγκινήσει τόσο πολύ. Τίποτα, λέω. Και προσπαθώ να ρίξω το βλέμμα μου στη σύγκλιση εκείνη τη μαγική, μέσα στον άπειρο χρόνο, έτσι που να συναντηθεί με τα βλέμματα εκείνων. Των τραγικών πολιορκημένων. Και του μαρτυρικού αυτοκράτορα.

Δεν βλέπω την ώρα να αρχίσω να γράφω.      


       Μέσα στην Αγια Σοφιά

συμμετέχω στον χρόνο των μυθιστορημάτων μου

Αυτό το αίσθημα της “συμμετοχής” είναι συγκλονιστικό. Γέρνω στο ίδιο σημείο, όπως την πρώτη φορά, δίπλα στον χτυπημένο από την οπλή του αλόγου κίονα. Πραγματικότητα ή θρύλος, καμιά σημασία. Εδώ θα σκύψει ο ήρωας μου να φιλήσει το ιερό που κρύβει στα σπλάχνα του ο ναός, τη μέρα του αίματος. Κι από το μέτωπό του θα κυλά το αίμα του σημαδιού του. Γιατί είναι σημαδεμένος.

Βρήκα το πρώτο στοιχείο του μυθιστορήματος. Ο ήρωας μου είναι σημαδεμένος. Με έναν χαραγμένο κύκλο στο μέτωπο που φέγγει και ματώνει σαν προφητεία.

Μόνο που πρέπει να τελειώσω πρώτα τον Νικηφόρο Φωκά. Δεν γίνεται να μείνει στα χειρόγραφα. Ίσως κιόλας εκείνο το επόμενο το μεγάλο που ονειρεύομαι να είναι μια συνέχεια του Νικηφόρου Φωκά. Με κάποιον τρόπο, συνέχεια. Τα πεντακόσια χρόνια που απέχει το ένα από το άλλο γίνονται “ως η ημέρα η εχθές” του ψαλμωδού.

Η μέρα έξω λάμπει. Κοιτάζω άλλη μια φορά την Αγια-Σοφιά. Άραγε θα την ξαναδώ σε τούτο το εφήμερο πέρασμά μου!

Τα περιστέρια πάνω στους τρούλους. Κι εγώ κάνω την ευχή να γράψω ένα ευτυχισμένο μυθιστόρημα.

Κι ας μιλά για αίμα και θρήνο. Ευτυχισμένο, με την έννοια της γραφής. Πάει να πει, της υπέρβασης.

Στρέφω τα μάτια και κοιτάζω μια τελευταία φορά την Αγια-Σοφιά. Σ” αφήνω στη μοναξιά σου, της λέω. Μοναξιά του χρόνου.


Σάββατο, 8 Ιουλίου, αποχαιρετώ τη Βασιλεύουσα

 Την αποχαιρετώ όμως και την παίρνω μαζί μου. Την παίρνω μέσα στα μυθιστορήματα που θα γράψω. Κοιτάζω την Αγια Σοφιά μέσα στην καταχνιά του πρωινού. Μπροστά μου η θάλασσα του Μαρμαρά, που ενώνεται με τα χορευτικά νερά του Βοσπόρου. Και προσπαθώ να φανταστώ τα βυζαντινά πλεούμενα, τα χελάνδια. Είμαι κιόλας εκεί. Περιμένουμε τους άλλους. Ο ήλιος με καίει τώρα. Κάθομαι στη δροσιά κάτω από έναν πλάτανο. Στιγμές δυνατές που προεκτείνονται στον μελλούμενο χρόνο μου.  Πρώτα ο Νικηφόρος Φωκάς. Ο τραγικός αυτός αυτοκράτορας.  Ο μέγας στρατηλάτης της βυζαντινής εποποιϊας. Αντίκρυ μου η ασιατική ακτή, ακριβώς, με τη βυζαντινή Χρυσούπολη. Και η  Αργυρούπολη προς την ευρωπαϊκή μικρασιατική. Σε λίγο φεύγουμε. Θεοφανώ, Νικηφόρος Φωκάς, Αλέξιος, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ονόματα της ιστορίας και ονόματα του μύθου μου. Ακόμα δεν βρήκα το όνομα του βασικού προσώπου, του αφηγητή ίσως, για το μυθιστόρημα του θρήνου και των ερειπίων. Η λέξη πορφύρα στη σκέψη μου. Πορφυρογέννητος ήταν ο γεννημένος από αυτοκράτορα που βασίλευε. Το χρώμα που κυριαρχεί στη σκέψη μου είναι το πορφυρό. Ακόμα και μέσα στη γεγυμνωμένη Αγία Ειρήνη, ένα πορφυρό που ήταν μαζί αίμα και πορφύρα θάμπωνε τα μάτια μου.

Πορφύριος, ίσως. Πορφύριος.

Αναρτήθηκε ως προδημοσίευση στο ηλεκτρονικό περιοδικό FRACTAL, Απρίλιος 2016

http://fractalart.gr/prodimosiefsi-maria-lampadaridou-pothou/


********************************

ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ!
Πάει να πει, γιορτάζει η αθωότητα.
Η καθαρότητα των παιδικών ματιών. Και η ομορφιά της καθαρότητας. Όση απόμεινε στον ρημαγμένο κόσμο μας.
Από γιορτές, ευτυχώς. Κάθε τόσο και μια γιορτή, να ξεχνάμε τα βάσανα που μας βρήκαν κι αυτά που προαναγγέλλονται.
Συμμετέχω κι εγώ στη γιορτή. Με το μικρό μου “Αγάπησέ με... και άλλα παραμύθια”...
Στο παιδικό βιβλίο σώζεται ακόμα η τρυφερότητα. Και μια δικαιοσύνη απαραίτητη για να γίνει το παραμύθι. Το παιδί έχει ανάγκη από μια χειροπιαστή δικαιοσύνη για να σε συγχωρήσει.
Για να μας συγχωρήσει.
Γιατί το αισθητήριό του είναι τόσο κοφτερό και οξυκόρυφο που ούτε το υποψιάζεται ο μεγάλος. Εκτός κι αν ψάξει μέσα του να βρει το παιδί που ήταν κάποτε.
Πρόσθεσα και το νεανικό μου "Συνέντευξη με το φάντασμα του βάλτου". Έχει κι αυτό στη ραχοκοκαλιά του τη δικαιοσύνη.

Καλημέρα


Maria Lampadaridou Pothou's photo.
Αναρτήθηκε, 2 Απριλίου 2016






*************************

Η τελετουργία του FB έφερε το κείμενο αυτό στις Memories. Είχε αναρτηθεί στις 30 Μαρτίου 2014

“Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι”
Ευχαριστώ τους διαδικτυακούς φίλους που επικοινώνησαν μαζί μου για να μου πουν αυτό που ένιωσαν διαβάζοντας το μυθιστόρημα.
Αυτό που τους έδωσε το “ταξίδι” μαζί του. Και χαίρομαι που οι περισσότεροι στάθηκαν στις ταπεινές καθημερινές στιγμές. Άλλωστε αυτό ήθελα να δώσω. Μέσα από έναν απλό μύθο της καθημερινότητας, προσπάθησα να ανοίξω περάσματα στις μέσα αλήθειες, αυτές που τις βγάζει στο φως η ταπεινή αποδοχή της λαβωμένης συνείδησης. Πάντα πίστευα πως οι ταπεινές στιγμές είναι και οι πιο ουσιώδεις, αφού αυτές μας οδηγούν στην αυτοσυνειδησία, πάει να πει, στην αλήθεια του προσώπου μας. Ή, αλλιώς, στην απελευθέρωση του προσώπου μας.
Και βέβαια, όσο μπόρεσα.
Πολλές φορές βάζουμε στόχους και καταφέρνουμε το ελάχιστο. Όμως και αυτό το ελάχιστο μπορεί να γίνει μονοπάτι προς την ψυχή. Την ψυχή μας ψάχνουμε να βρούμε γράφοντας ή διαβάζοντας ένα βιβλίο.
Κάποιοι φίλοι έμοιαζαν να περιμένουν περισσότερα ύστερα από έναν τόσο ελκυστικό ορφικό τίτλο.
Όμως αυτά τα περισσότερα απλά τα "περνάς" μέσα στη γραφή, στον τρόπο που επικοινωνείς με τον αναγνώστη μέσω της γραφής, δεν χρειάζεται να τα δώσεις με το στήσιμο ενός φανταχτερού μύθου.
Το θέμα είναι να μπορεί κανείς να δώσει τη μεγάλη αλήθεια μέσα από ασήμαντα καθημερινά περιστατικά. Τότε ο λόγος μπορεί να πάρει μαγικές διαστάσεις.
Καλημέρα!
Όμορφη Κυριακή!



ΕΤΣΙ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ
Έτσι τελειώνει ο κόσμος
'Ετσι τελειώνει ο κόσμος
Όχι μ' ένα βρόντο αλλά μ' ένα
λυγμό”

T.S.ELIOT

Η ποίηση του T.S.Eliot: “Η ΕΡΗΜΗ ΧΩΡΑ” αυτή η προφητική και βαθιά διορατική, που δίνει την απόλυτη ερήμωση του ανθρώπου εκείνου που μόλις είχε βγει από τα ερείπια του πολέμου, ήταν για μένα ό,τι πιο σημαντικό στη μακριά διαδρομή της ζωής μου.

Όμως τούτη την ώρα που συγκλονίζεται η Ευρώπη ολόκληρη, θέλω να αναφερθώ σε ένα άλλο επίκαιρο τούτη τη στιγμή βιβλίο του T.S.Eliot: “Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, γραμμένο πολύ πριν από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και περιέχει τρεις ομιλίες του.

Ένα βιβλίο προφητικό. Μιλούσε χρόνια πριν για την ανάγκη να ενωθούν οι χώρες της Ευρώπης για να διαφυλάξουν τις κοινές αξίες του πολιτισμού τους.

Είχα γράψει τότε για το βιβλίο, θυμάμαι, το 1990, όταν είχε κυκλοφρορήσει στην Ελλάδα. Και από την πρώτη στιγμή που είχε ιδρυθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, αναρωτιόμουν αν οι ιδρυτές της είχαν διαβάσει τις ομιλίες αυτές του Τ.Σ.Έλιοτ.

Από χτες, όταν έφτασε η είδηση με τα τρομακτικά χτυπήματα στις Βρυξέλλες, τη σκέψη μου βασάνιζε αυτό το βιβλίο. Η ταπεινότητα με την οποία ο μεγαλύτερος ποιητής του εικοστού αιώνα μίλησε για όσα ο ίδιος πίστευε και για όσα προφητικά έβλεπε για το μέλλον μιας ενωμένης Ευρώπης.
Και κάποιες από αυτές τις σοφές τις προφητικές σκέψεις του θέλω να τις μοιραστώ μαζί σας.

T.S.ELIOT:
“(...) Μιλώ για την κοινή παράδοση του χριστιανισμού που διαμόρφωσε την Ευρώπη, όπως είναι σήμερα, και για τα κοινά στοιχεία πολιτισμού που αυτή ακριβώς η χριστιανική πίστη έφερε μαζί της.

Πιθανόν ένας Ευρωπαίος να μην πιστεύει ατομικά ότι η χριστιανική πίστη είναι η αλήθεια, αλλά ακόμα και τότε αυτό που εκφράζει και πράττει και δημιουργεί, θα εκπηγάζει από την κληρονομιά του χριστιανικού πολιτισμού και από αυτόν τον πολιτισμό θα αποκτά τη σημασία του.

”Μονάχα ένας χριστιανικός πολιτισμός θα μπορούσε να αναδείξει έναν Βολταίρο ή ένα Νίτσε. Δεν πιστεύω ότι ο πολιτισμός της Ευρώπης θα μπορούσε να επιβιώσει ύστερα από μια ολοκληρωτική εξαφάνιση της χριστιανικής πίστης. Και την πεποίθησή μου αυτή την διαμόρφωσα όχι μόνο επειδή εγώ είμαι χριστιανός, αλλά και ως μελετητής της κοινωνικής βιολογίας. Αν ο χριστιανισμός εξαφανιστεί μια μέρα, τότε ολόκληρος ο πολιτισμός μας θα εξαφανιστεί”.

“(...) Η τελευταία μου έκκληση απευθύνεται στους ανθρώπους των γραμμάτων της Ευρώπης, που έχουν μια ξεχωριστή ευθύνη για τη διαφύλαξη και μετάδοση του κοινού μας πολιτισμού”.

“(...) Πρέπει να προσπαθήσουμε τουλάχιστο να διαφυλάξουμε μερικά από τα αγαθά εκείνα στα οποία είμαστε κοινοί θεματοφύλακες και αυτά είναι η κληρονομιά της Ελλάδας, της Ρώμης και του Ισραήλ και η ευρωπαϊκή κληρονομιά, όπως έχει διαμορφωθεί. Σ' έναν κόσμο σαν τον δικό μας, που γνώρισε μια τέτοια υλική καταστροφή, οι πνευματικές κατακτήσεις διατρέχουν επίσης έναν άμεσο κίνδυνο”.

Από την τρίτη ομιλία του:

“Το κοινό σημείο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους εθνικούς πολιτισμούς”.

Καλό βράδυ!

Αναρτήθηκε σήμερα, Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2016


*************************************




ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Ένα ελάχιστο από το μυθιστόρημα “ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΠΟΛΗ, ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ” που ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει ξανά:


ΜΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΙΑ, Η ΕΛΕΝΗ
Η ψυχή μου ξεχυνότανε εντός μου Ελένη, και το αίμα μου έσταζε ολούθε Ελένη, τα μάτια μου πονούσανε από αυτό που έβλεπα, ένα σκελετό ανθρώπινο Ελένη, και άπλωσα το χέρι μου που έτρεμε και όλα ήτανε Ελένη, η ψυχή μου και οι στάλες το αίμα μου και το χέρι μου που έτρεμε Ελένη και η φωνή μου από υλικό ακατέργαστο που εξέχασε την άρθρωση Ελένη και το πρωινό φως να πέφτει τώρα στο πρόσωπο το χλομό σαν πεθαμένο Ελένη και γονατίζω εκεί, μπρος στο παλιό μεντέρι όπου εκοιτότανε, και οι λυγμοί μου Ελένη, οι στεναγμοί μου και τα αναφιλητά μου Ελένη και τη σφίγγω στην αγκαλιά μου, ένα μάτσο κλαράκια ξερά που βογκούσανε Ελένη και εκείνη ανοίγει τα μάτια της ολότρεμη, εκείνα τα χρυσαφένια μάτια που τα ραγίζανε οι παγωμένες νύχτες τους Ελένη Ελένη...”

Η ΓΥΝΑΙΚΑ που αγαπήθηκε. Η γυναίκα που θυσιάστηκε. Η γυναίκα Μάνα. Η γυναίκα που γεννήθηκε για να αγαπά.

Ουτοι συνέχθην αλλά συμφιλείν έφυν!” 

Αναρτήθηκε για την Ημέρα της Γυναίκας, Μάρτιο 2016 


*************

ΈΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΑΓΑΠΗ είναι το πιο όμορφο δώρο για τη γιορτή της αγάπης!
Χρόνια πολλά σε όσους γιορτάζουν σήμερα γιατί έχουν μια αγάπη στην καρδιά τους.
Ό,τι αγαπά ο καθείς.
Τη ζωή!
Καλημέρα
Αναρτήθηκε 14 Φεβρουαρίου 2016

************************

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΕ ΠΕΡΙΜΕΝΕ
με ανάσες αγίων στα σωθικά του
κι ένα κυπαρίσσι στην πόρτα του
λυγισμένο ως κάτω
“δεξιά τη κυφάρισσος”, είπες ...
και έσπρωξες την εφτάτοξη πύλη
να περάσεις στα μιλητικά νερά.

Κάθισα μονάχη στην πέτρα που πάνω της
καιγόταν ο Ιούλιος ερωτικός
και έκλαψα για τα χρόνια
που χωρίς εσένα θα ’ρθουν
για την άνοιξη που χωρίς εσένα θ' ανθίσει
στα ψηλά βουνά.
Δεν έμαθα για πού τραβάει ο χρόνος
τις νύχτες τις άφεγγες
όταν τα πλάσματα τρέμουν στην ερημία
τι παίρνει μαζί του τι αφήνει
δεν έμαθα
έτσι σπαταλώντας τη ζωή μου
σ' εκείνο το ελάχιστο από πραγματικότητα
άβατη ή ανέφικτη.
τόσο μπόρεσα

Η νέα μου ποίηση
που ετοιμάζεται στον δικό της χρόνο.
Και μια ευχή άνοιξης!

Στην εικόνα το λουλούδι του ασφοδελού
 Αναρτήθηκε 1η Μαρτίου 2016

Maria Lampadaridou Pothou's photo.



************


Η ΔΙΨΑ ΜΕ ΚΑΕΙ ΕΜΕΝΑ ΚΑΙ ΧΑΝΟΜΑΙ

Αφού οι MEMORIES μου έστειλαν τη φωτογραφία από την παρουσίαση του βιβλίου στον Ιανό, παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα:

Είδε τη φωτογραφία της στο πέτρινο κορνιζάκι. Του φάνηκε πως του χαμογελούσε. Την κοίταξε ώρα πολλή, να σιγουρευτεί. Από όποια μεριά κι αν την έβλεπε, το πρόσωπό της χαμογελούσε. Και απόρησε. Δεν ήξερε τι να υποθέσει. Για μια στιγμή του πέρασε η ιδέα πως μπορεί στ' αλήθεια να του χαμογελούσε η μάνα και ταράχτηκε. Τίποτα δεν ξέρουμε για την ψυχή, έκανε τη σκέψη. Και αναρωτήθηκε μήπως η μάνα άκουσε όσα της είπε λίγο πριν. Μήπως ήταν εκεί, δίπλα του, αόρατη και υπαρκτή, και άπλωσε τα χέρια να την αγκαλιάσει.

Α, μάνα, μάνα μου, ψιθύρισε πάλι. Η δική σου αγάπη κρατάει τη ρίζα μας στον κόσμο. Δεν πέθανες ποτέ. Κοιμήθηκες μόνο στα όνειρά μου. Και ο κόσμος πλάτυνε μέσα μου. 

Όταν έφτασε στο σπίτι του, ανέβηκε τρία τρία τα ξύλινα σκαλοπάτια. Η θεία Μάρθα είχε βάλει μια ίδια φωτογραφία πάνω στο ξυλόγλυπτο έπιπλο και έτρεξε να τη δει.

Τη θυμόταν καλά τη φωτογραφία αυτή. Η μάνα δεν χαμογελούσε. Και ένα δυνατό ρίγος κύλησε στη ραχοκοκαλιά. Θα μπορούσε να πει ότι εκείνη η άλλη η φωτογραφία των ανοιχτών κήπων είχε αλλοιωθεί από τις καιρικές συνθήκες. Όμως έτσι ήταν σαν να περιφρονούσε το υπερφυσικό φαινόμενο. Τίποτα δεν έμαθα, συλλογίστηκε. Έγινα ψυχίατρος με σκοπό να μάθω για την ψυχή. Όμως φαίνεται πως τα σημαντικά πράγματα δεν σου τα μαθαίνουν τα βιβλία.
Και ορκίστηκε το υπόλοιπο της ζωής του να το αφιερώσει σ' αυτή, μόνο σ' αυτή την αλήθεια”.
ΚΑΛΗΜΕΡΑ!
Όσο μπορεί να είναι καλή, καλύτερη!
Αναρτήθηκε στο fb τον Φεβρουάριο 2016
***********

ΤΟ FB ΜΟΥ ΖΗΤΑ ΝΑ ΓΡΑΨΩ ΜΙΑ ΣΚΕΨΗ ΣΗΜΕΡΑ 29 Φεβρουαρίου.
Όμως εγώ προτιμώ να κάνω μια ευχή: Μακάρι η φετινή άνοιξη, που μας γέμισε κιόλας με τα λουλούδια της, να φέρει λίγη γαλήνη στον τόπο μας, λίγη γαλήνη στις ταραγμένες συνειδήσεις εκείνων που ορίζουν τη μοίρα μας, να γίνει η ζωή μας πιο ανθρώπινη.

Και μια φράση από το βιβλίο μου που ετοιμάζεται στις εκδόσεις Πατάκη.
Γιατί τα βιβλία είναι σαν τα λουλούδια της άνοιξης: Έρχονται κι ας γνωρίζουν το δράμα στα καθημερινά αδιέξοδα που μας κύκλωσαν. Μπορεί και να γεννιούνται σαν αντίσταση και σαν ενοχή. Όμως έρχονται. Κι αυτό μοιάζει με ευλογία. Και το βιβλίο μου αυτό λέω πως είναι το πιο σημαντικό, "η διαίσθησή μου για τον κόσμο και για την ύπαρξη" όπως την κατέγραψα στις άπειρες ημερολογιακές διαδρομές της ζωής μου.
Λοιπόν, μια φράση ξεχασμένη, που τη βρήκα στην άκρη στις σελίδες και μου άρεσε: 


 "Αχ τη ζωή μας που την κάναμε τραγούδι, να 'τανε τρόπος να την κάνουμε ζωή!"


**************************


“Σ' ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩ ΜΕ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΠΡΩΤΟΒΡΟΧΙ!”
Ή, ίσως, “ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ!”

Είναι μια επιλογή από τις χιλιάδες σελίδες των ημερολογίων μου που κρατούσα μια ζωή.
Γιατί μπορεί ο χρόνος να τελειώνει κάποτε. Μπορεί οι πατημασιές μας να σβήνουν σιγά σιγά στην ομίχλη του μυαλού. Όμως αυτό που ζήσαμε είναι εδώ, είναι ακέραια εδώ, είναι ανεξίτηλα εδώ, μας περιέχει και μας διαμορφώνει ως την τελευταία στιγμή.
Αμέτρητα ημερολόγια. Ημερομηνίες και σταθμοί βροχεροί και σχεδιασμοί ενός πάντα κανούριου βιβλίου και ποιητικοί απολογισμοί ζωής.
Η πρώτη απόφαση ήταν να τα κάψω όπως ήταν. Χωρίς να τα δω.
Δεν βρήκα το κουράγιο.
Και λέω, μπορεί να το μετανιώσω μια μέρα, όπως έγινε και με το “Γράμμα στο γιο μου κι ένα άστρο” όταν για πρώτη φορά μοιράστηκα με τον αναγνώστη τις προσωπικές μου στιγμές.
Όπως και να 'ναι, σήμερα το βιβλίο ετοιμάζεται στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ.
Κανείς δεν μπορεί να βγει αλώβητος, όταν αποφασίζει να κάνει πράγματα που τον ξεπερνούν. Κι αυτό το βιβλίο με ξεπερνά.
Όμως, λέω πάλι, μπορεί και να είναι ένα δώρο για τους αναγνώστες που αγάπησαν τα βιβλία μου. Έτσι, αυτοσχεδιάζοντας πάνω στη ζωή μου.

Να είστε όλοι καλά!
 Αναρτήθηκε 9 Ιανουαρίου 2016

*******************************
ΔΕΝ ΕΧΩ ΤΙΠΟΤΑ ΔΙΚΟ ΜΟΥ. Αισθάνομαι σαν
να τα έδωσα όλα. Κόβω μικρά κομματάκια την ψυχή
μου και τη ρίχνω στον άνεμο με κάθε βιβλίο μου που
κυκλοφορεί. Όμως η ζωή είναι όμορφη και γι’ αυτό ακόμα.
Κι ας μη μένει τίποτα. 
Αυτή η βροχή, αυτό το τοπίο που κοιτάζω από το παράθυρο,
αυτή η μελαγχολία, η στιγμή που ζω, είναι το δικό μου ταξίδι μέσα στο όνειρο”.

Από το βιβλίο που ετοιμάζεται στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ
και είναι σελίδες από τα ημερολόγιά μου.

Ένας στίχος του Έλιοτ λέει:
Μέσα στα βράχια πώς να σταθούμε
Πώς να στοχαστούμε
Κι εμείς θα λέγαμε:
Μέσα σε τόση δυστυχία γύρω μας πώς να σταθούμε / πώς να στοχαστούμε”

Για όσους ακόμα μπορούν.
Για όσο μπορούμε.
Καλημέρα!
Αναρτήθηκε στο fb τον Φεβρουάριο 2016

***************
Για το βιβλίο μου "SAMUEL BECKETT - Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης" που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο 2015 από τις εκδόσεις Έναστρον:
Το βιβλίο που έγραψα στη δεκαετία του ’80 “Samuel
Beckett – Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης”, ένα βιβλίο σημαδεμένο από το πένθος και το ακατανόητο της ύπαρξης που βίωνα εκείνο τον καιρό, ήταν η προσωπική μου καταβύθιση μέσα στην αγωνία αυτών των υπαρξιακών ερωτημάτων που με οδήγησαν στην Υπέρβαση και στο Ιερό.

Με τόσο πάθος το έγραψα, με τόση αγωνία να λάβω μία
απάντηση από τα βάθη της αβύσσου, που σήμερα αισθάνομαι

δέος μπρος στο γεγονός ότι το βιβλίο αυτό θα κυκλοφορή

σει ξανά.

Ύστερα από τριάντα πέντε χρόνων σιωπή.

Κάποτε έλεγα, τα βιβλία γράφονται στη μοναξιά του χρό
νου και στη σιωπή.

Σήμερα λέω, γράφονται στο Άδυτο της ψυχής. Γράφονται

πριν μετουσιωθούν σε λόγο.

Σ’ εκείνη την ευάλωτη περιοχή που διαισθάνεται και πονεί.

Που μεταποιεί σε λόγο το Άδηλο.
Αναρτήθηκε στο fb τον Ιανουάριο 2016

***********
ΟΛΑ ΑΛΛΑΖΟΥΝ. Αυτός είναι ο νόμος της ζωής. Και μόνον εκείνο που δεν αλλάζει με την αλλαγή μένει δικό μας. Είναι αυτό που κερδίσαμε. Αυτό που χάσαμε. “Τίποτα πιο δικό μας απ' ό,τι για πάντα χάσαμε”, έλεγα κάποτε.

ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΜΟΥ.

Νομίζω πως ο τίτλος του καινούριου μου βιβλίου είναι έτοιμος.

Αυτοσχεδιάζοντας πάνω στη ζωή μου.

Πάνω στον βιωμένο χρόνο της ζωής μου.

Τίποτα δεν μου ήταν πιο δύσκολο από το να βγάλω αυτό το βιβλίο.

Οσονούπω. Στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ.

Μια καλύτερη μέρα για όλους!
Αναρτήθηκε τον Ιανουάριο 2016

**********************


 Πάνω από εκατό χρόνια έπλεε στη θάλασσα αυτή η θαυμάσια εικόνα της Παναγίας που σήμερα βρίσκεται στο μοναστήρι των Ιβήρων στο Άγιο Όρος. Οι ειδικοί είπαν πως χρονολογείται από τη βυζαντινή εποχή της φανατικής εικονομαχίας, όγδοο και ένατο αιώνα, και την έριξαν στη θάλασσα για να σωθεί. Μετά από δυο σχεδόν αιώνες περιπλάνησης στα κύματα, οι Αγιορίτες μοναχοί την είδαν που πλησίαζε τον Άθω εκπέμποντας ένα μυστηριώδες φως. Και από τότε έγινε, μαζί με την εικόνα Άξιον Εστί, η αγα...πημένη προστάτισσα του ιερού βράχου.
Ήθελα μόνο να πω πως τόσο λίγα γνωρίζουμε από τον κόσμο όπου βρεθήκαμε να ζούμε. Τόσο λίγα απο το βαθύ μυστήριο που καλύπτει τις μεγάλες αλήθειες.
Είτε πιστεύει ο καθένας μας είτε δεν πιστεύει, ας ευχηθούμε – προσ-ευχηθούμε – κάτι καλό να γίνει για τη βασανισμένη χώρα μας που δεν την συγχώρησαν για τα όσα γενναιόδωρα έδωσε, αυτό δεν της το συγχώρησαν ποτέ.
Σήμερα που η αγωνία περίσσεψε –

Να είστε όλοι καλά
Και να προσθέσω πως κι εμείς ίσως οι ίδιοι δεν διδαχθήκαμε από τα λάθη μας. Κάποτε έλεγα πως η ιστορία δεν διδάσκει. Και ούτε τα αμαρτήματα της ιστορίας. Πως μόνον η συνείδηση διδάσκει. Μακάρι να μην είναι αργά.
Η ανάρτηση αυτή είναι MEMORIES
 Αναρτήθηκε στο fb τον Ιανουάριο 2016

*****************

ΔΩΡΕΑΝ ΦΘΙΝΟΠΩΡΑ!
"Πώς καμιά φορά ονειρευόμαστε ότι κάτι σημαντικό γίνεται έξω από το σπίτι μας και πρέπει να βιαστούμε, αλλά δεν μπορούμε μέσα στο όνειρο να δέσουμε το κορδόνι στο παπούτσι μας ή να κουμπώσουμε το ρούχο μας, και γι' αυτή την ασήμαντη λεπτομέρεια ξέρουμε πως χάνουμε κάτι σπουδαίο, χάνουμε αυτό το συνταρακτικό που συντελείται κάπου έξω από το σπίτι μας, έξω από τη ζωή μας, σ' εκείνη την άλλη πραγματικότητα που μας διαφεύγει, που ολοένα γλιστρά και χάνεται όπως... το ουσιώδες, όπως αυτό που είναι το νόημα και η αλήθεια της ζωής μας και η αγωνία μεγάλη.
Μέσα σε μια παρόμοια αγωνία έζησα ως συγγραφέας και ως άνθρωπος".
Με τα λόγια αυτά αρχίζει το καινούριο μου βιβλίο. Και, όπως είπα, είναι το πιο σημαντικό μου.
Οσονουπω, στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ.
Ο τίτλος του είναι ακόμα ανάμεσα στα μονοπάτια του Αγγέλου μου και στο πρωινό φως.

Καλημέρα!
Αναρτήθηκε τον Ιανουάριο 2016

*********************


Η Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου στο Εργαστήρι του συγγραφέα
γράφει για το βιβλίο της: “Samuel Beckett – Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης”


lampadaridoy



Όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, βρίσκω τα σημάδια μου. Και προσπαθώ να πατήσω πάνω στις ίδιες πατημασιές, αυτές που κάποτε ήταν δικές μου.

Μόνο το σημάδι που αφήσαμε πίσω μας είναι δικό μας. Η μαρτυρία πως υπήρξαμε. Η μαρτυρία πως εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή ήμασταν εμείς που περπατήσαμε σ” εκείνον τον δρόμο ή που βασάνισε το μυαλό μας μια συγκεκριμένη σκέψη, μια αγωνία.

Αυτή η αγωνία κρατάει άγρυπνα τα βιβλία που γράφει κανείς, αν τύχει να είναι και αγωνία των άλλων.

Τριάντα τέσσερα χρόνια, τριάντα πέντε σχεδόν, είναι πάρα πολλά, αν τα δεις σαν όγκο του χρόνου που έζησες. Είναι πάρα πολλά και μαζί είναι “ως η ημέρα η εχθές” του ψαλμωδού. Κι εγώ αισθάνομαι πως το βιβλίο μου αυτό το έγραψα χθες. Αισθάνομαι πως εκείνες τις αγωνίες τις τόσο έντονες τις γεμάτες από το υπαρξιακό αδιέξοδο του μπεκετικού έργου και από την ανυπέρβατη άβυσσο που το περιέσφιγγε χωρίς ανάσα, τις έζησα χθες. Ήταν μια προσωπική μου αγωνία να βρω τις δικές μου απαντήσεις στα υπαρξιακά ερωτήματα που με βασάνιζαν εκείνον τον καιρό.

Γιατί, για να δεις σωστά ένα βιβλίο, για να τολμήσεις να κάνεις μια προσωπική ανάλυση, πρέπει να λειτουργήσεις στα ίδια επίπεδα και βάθη με αυτό, έλεγα τότε.

beckett_coverΤώρα διαβάζω το βιβλίο μου εκείνο, ύστερα από τριάντα τέσσερα χρόνια, και θυμάμαι ακόμα την επόμενη λέξη ή το επόμενο νόημα που προσπαθούσα να διατυπώσω. Θυμάμαι την τελεία που είχα βάλει ή το κόμμα. Τις προσεγμένες λέξεις που χρησιμοποίησα για να αποδώσω ακριβώς το νόημα που με τυραννούσε. Κανένα βιβλίο μου – κι έχω γράψει πάνω από πενήντα – δεν με συντάραξε όσο αυτό.

Γι” αυτό και είπα σε ένα από τα προλογικά μου κείμενα που πρόσθεσα πως: Τώρα που ξαναβλέπω από την απόσταση του χρόνου την γνωριμία μου με τον Σάμουελ Μπέκετ, την αλληλογραφία που είχα μαζί του πάνω από είκοσι χρόνια, πιστεύω πως εκείνος με την απόλυτα διορατική του ματιά είχε δει τον τρόπο με τον οποίο εγώ προσέγγισα το έργο του και ήξερε πως είχα μπει στις ίδιες τις πηγές της αγωνίας του. Μια κριτική τοποθέτηση τελείως διαφορετική από αυτή που ήδη υπήρχε τότε, και με τον τρόπο του με βοήθησε να την ολοκληρώσω. Εκείνος μου είχε συστήσει να διαβάσω το βιβλίο της Πέγκυ Γκιουγκενχάιμ, που μιλούσε για την προϋπαρξιακή μνήμη. Εκείνος μου ζήτησε ένα θεατρικό μου έργο να διαβάσει.

Τώρα ξυπνούν όλες αυτές οι μνήμες, με την ετοιμασία του βιβλίου που θα κυκλοφορήσει σε λίγο από τις εκδόσεις Έναστρον. Και ευχαριστώ τα παιδιά των εκδόσεων που το αγάπησαν.

Και κάποιοι φανατικοί αναγνώστες του το αναζητούν ακόμα.

Γι” αυτό και αποφάσισα την επανέκδοση.

Δύο δοκιμιακά βιβλία έγραψα στη ζωή μου, αυτό για το έργο του Μπέκετ, και το βιβλίο μου για την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, μια ποίηση υπερβατική και ολόφωτη, βγαλμένη κατευθείαν από τις ελληνικές πηγές των μεγάλων οραματιστών της Ιωνίας. Γιατί ύστερα από την καταλυτική δύναμη που είχε το σκοτεινό υπαρξιακό αδιέξοδο στο έργο του Μπέκετ, ένιωσα την ανάγκη να βυθιστώ στο ελληνικό φως, στην ελληνική Αρχή που γέννησε ο Ιωνικός Λόγος.

Και η ποίηση του Ελύτη μου τα έδωσε όλα αυτά.

Όμως όσα βιβλία και αν έγραψα από τότε, το βιβλίο μου αυτό για τον Σάμουελ Μπέκετ παραμένει από τις πιο σημαντικές στιγμές της συγγραφικής μου περιπέτειας. Όχι από την άποψη της όποιας λογοτεχνικής του αξίας, αλλά από την άποψη της προσωπικής μου εμπειρίας. Τόσο βαθιά με χάραξε ο λόγος του, η αγωνία που έκλεινε ο λόγος αυτός, ο βαθύς πόνος της άρνησης, και μαζί η αγιότητα, μια αγιότητα κάθαρσης, που ήταν μαζί και δύσβατο πέρασμα προς το Μυστήριο της ζωής.

“Σε χαιρετώ άγιο φως!” Αυτή τη φράση της Ουίννυ θέλω να θυμάμαι. Αυτή την εικόνα: Θαμμένη ως το λαιμό μέσα στον λόφο της από ξερό χόρτο που συμβολίζει τον χρόνο ή τον θάνατο. Δεν μπορεί να κινήσει παρά μόνο το κεφάλι της πια. Ωστόσο, χαιρετά την αγιότητα του φωτός. Χαιρετά την “ευτυχισμένη μέρα που θα είναι και σήμερα!”

Και ετοιμάζεται για ο τραγούδι. Τα πλάσματα του Σάμουελ Μπέκετ βυθίζονται στο σκοτάδι τραγουδώντας.

Και δυο λόγια για το πώς ο Ζακ Λακαριέρ έγραψε το κείμενο του Προλόγου.

Έτυχε να είναι στην Ελλάδα, καλοκαίρι του 1979, κι εγώ μόλις είχα τελειώσει το βιβλίο μου αυτό για τον Σάμουελ Μπέκετ. Τόσο διαφορετικά ήταν όλα όσα είχα γράψει – γιατί εκεί με πήγε η γραφή – που δίσταζα να το εκδώσω.

Τότε, θυμάμαι, έλεγα: “Τίποτα δεν είναι πιο αληθινό από τη διαίσθηση που έχει το πνεύμα, όταν βρίσκεται μπρος στην αλήθεια”. Όμως δίσταζα.

Και έδωσα τις δακτυλογραφημένες σελίδες μου στον Λακαριέρ με την παράκληση να τις διαβάσει και να μου πει αν έπρεπε να τολμήσω να εκδώσω το βιβλίο.

Ο Λακαριέρ έφυγε για το Παρίσι και πήρε μαζί του τα χειρόγραφα.

Μια μέρα μου τηλεφωνεί από τη Γαλλία και μου λέει να καθυστερήσω την έκδοση γιατί έγραψε έναν Πρόλογο και πρέπει να μπει στο βιβλίο.

Πραγματικά δεν πίστευα στα μάτια μου, όταν έλαβα τις σελίδες του Προλόγου και διάβασα όσα έγραφε. Κι ύστερα σε ένα γράμμα του μου είπε πως θα ήταν καλύτερα να μπει το κείμενο του στα γαλλικά και στα ελληνικά. Και ο Μίνωας το μετέφρασε όσο πιο πιστά μπορούσε, γιατί ήταν δύσκολη γραφή, περνώντας μέσα από τη φιλοσοφία των Γνωστικών.

Παραθέτω δύο μικρά αποσπάσματα, ένα από τα πρόσθετα σημερινά κείμενα, και ένα από το βιβλίο.

 Από τα σημερινά κείμενα που πρόσθεσα:

“Πολλές φορές μας συμβαίνουν πράγματα που παραμένουν μέσα μας ανεξήγητα. Και αν σκύψουμε πάνω τους να τα δούμε από κοντά, να καταλάβουμε, τότε τα ερωτήματα μας όχι μόνο θα μεγεθύνουν το Ανεξήγητο που τα καλύπτει, αλλά και θα μας ρίξουν σε δρόμους του μυαλού δύσβατους και εύθραυστους να αναζητάμε εναγωνίως μια απάντηση.

Όταν κάποτε βίωνα το πένθος της ύπαρξης από μια απώλεια που μου είχε στοιχίσει την ψυχή μου, είχα βυθιστεί σε μια σιωπή άφεγγη και εκείνο που ήθελα ήταν να διαβάζω μόνο τα βιβλία του Σάμουελ Μπέκετ. Είχα χαρτογραφήσει βήμα βήμα την άβυσσο του έργου του, αυτή που την είπε ανυπέρβατη, μια ελλιπής καμπύλη “άνω και κάτω μία” όπως την είπε ο Ηράκλειτος, και περπατούσα με τις ώρες, “άνω και κάτω”, περπατούσα ή ακροβατούσα ατέλειωτα πάνω στις αιωρούμενες γραμμές της, και επέστρεφα πάντα στο ίδιο σημείο, αφού η καμπύλη από σημεία μόνο αποτελείται.

Αυτό ήθελα.

Είχε ήδη προηγηθεί η μετάφραση του θεατρικού του έργου “Ω οι ωραίες μέρες”, που με πάθος ιερό είχα κάνει, και ήμουν ακόμα και για πάντα βυθισμένη στην υπαρξιακή ποίηση του λόγου του. Ένιωθα “εθισμένη” στην ψυχική διάλυση που μου είχε προκαλέσει, λέξη λέξη να αποσυνθέτω το πεπρωμένο της ύπαρξης και να φτάνω πάντα στο ίδιο σημείο της δικής του όρασης προσπαθώντας να καταλάβω τη σκέψη του, να μπω στα σύμβολα που χρησιμοποίησε, στον δύσβατο υπερρεαλισμό των ποιητικών του οραμάτων για να μπορέσω να βρω μια απάντηση στη δική μου αγωνία.

Σε εκείνον τον χρόνο της αφαίρεσης και της μπεκετικής αβύσσου, έγραψα το βιβλίο μου “Samuel Beckett – Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης”.

Πάνε τριάντα τέσσερα χρόνια”.


Απόσπασμα από το βιβλίο “Samuel Beckett – Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης” :

Ο χρόνος: μια διάσταση της νόησης

Είπαμε πως ο χρόνος είναι ανύπαρκτος, πως είναι νεκρός, πως είναι ταυτισμένος με το ξερό χόρτο που συμβολίζει ο λόφος όπου είναι θαμμένη η Ουίννυ, πως είναι ακόμα ο ίδιος ο θάνατος που μας κερδίζει, παίρνοντας τις μέρες μας, τη μνήμη, τη νόηση.

Ο χρόνος.

Ο χρόνος είναι το πιο ζωντανό θεατρικό στοιχείο στα έργα του Μπέκετ. Κι ας είναι στην ουσία του νεκρός.

Τα πρόσωπα μπορεί να μη γνωρίζουν τι μέρα είναι, τι εποχή, τι ώρα, αλλά γνωρίζουν καλά το σκοτάδι που έρχεται, όταν το φως σβήνει την ύπαρξή τους.

Γνωρίζουν καλά τον φόβο για το σκοτάδι που είναι έτοιμο, πέρα από τις λέξεις που έχουν να πουν.

Ό,τι πιο οδυνηρό υπάρχει στα πρόσωπα του Μπέκετ είναι η σ χ έ σ η τους με τον χρόνο. Είτε μέσα στην τρομακτική αναμονή, όπως στο “Περιμένοντας τον Γκοντό”. Είτε όταν βυθίζονται ως τον λαιμό μέσα στον χρόνο, όπως η Ουίννυ. Είτε όταν είναι σταματημένος στο μηδέν, σ” ένα σύμπαν σκοτεινό και άβιο, όπως στο “Τέλος του παιχνιδιού”. Είτε όταν ανασύρουν από τα βάθη τους στιγμές ευτυχισμένες.

Έτσι ο χρόνος είναι ό,τι πιο ζωντανό υπάρχει στο έργο του Μπέκετ.

Κι ας μοιάζουν τα πρόσωπά του να ζουν σε μια άχρονη περιοχή. Κι ας δείχνουν πως περιφρονούν τη ροϊκότητά του.

Είναι πέρα από το υλικό στοιχείο του καιρού, ο χρόνος, στη διάσταση της νόησης. Εκεί υπάρχει η σχέση του μπεκετικού προσώπου με τον χρόνο.

Γι” αυτόν ακριβώς τον λόγο ο χρόνος στο έργο του Μπέκετ δεν έχει λογική μέτρηση ή λογική επαγωγή. Είναι ο χρόνος του Έλιοτ: Μια ουσία τυραννική που έχει μέσα της μαζί το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Όσα συμβαίνουν στα πρόσωπα του έργου του έγιναν μια μέρα. Μια στιγμή. Δεν έχει σημασία “ποια μέρα”, “ποια στιγμή”.

Έτσι που η ζωή μας ταυτίζεται μ” αυτή τη μέρα. Μ” αυτή τη μοναδική στιγμή που υπήρξαμε. Σαν να συμπυκνώνεται σ” αυτήν όλη η εμπειρία του χρόνου που ζήσαμε, αφού μέσα μας υπάρχει εμπειρικά η γνώση”.

 Αναρτήθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Fractall
και στη συνέχεια στο fb στις 18Δεκεμβρίου 2016


************************


Memories
Με τον ορφικό στίχο Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι, το νέο μυθιστόρημα της Μαρίας Λαμπαδαρίδου Πόθου εκτυλίσσεται στους ερημωμένους δρόμους της Αθήνας, αλλά και βαθιά στο μυστήριο της αγάπης.
Ο έρωτας ως πάθος και ως νοσταλγία του πάθους. ...
Ως θυσία και ως τελετουργία σιωπής.

Τα πρόσωπα αναπτύσσουν μια δική τους άμυνα, για να βγουν από το ερειπωμένο παρόν.
Να βρουν τον “αυδήεντα” λίθο, που θα τους δώσει την ομορφιά και το χαμένο ιερό.
Είναι το στίγμα της άλλης αλήθειας που αναζητούν, της άλλης γνώσης, που θα τους χαρίσει την εσωτερική τους απελευθέρωση.
Θραύσματα από μνήμη και όνειρο, από χρόνο που έγινε πληγή, από δίψα που καίει, από αυλάκι ματωμένο στον βάλτο του σκοτωμένου στρατιώτη, από μονοπάτια του λυκόφωτος χαμένα στην ομίχλη.
“Είμαι αθώος, κύριε”
“Ναι, αλλά η αθωότητά σου
δεν μπορεί να σε σώσει”
Πλασμένο από τα ακατέργαστα υλικά της οργής και του έρωτα, το μυθιστόρημα περπατάει στις ερεβώδεις, φροϊδικές διαδορμές:
“Από την Ψυχή προς την Ψυχή
Αναρτήθηκε στο fb στις 3 Δεκ. 2015


************************

“ΚΑΙ Η ΜΕΡΑ ΚΥΛΑ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΠΕΙ αυτό που είχες να πεις, χωρίς να έχεις κάνει αυτό που είχες να κάνεις. Και μένεις άδειος, με τις ώρες ακόμα να τρέχουν, χωρίς να έχεις πια τίποτα να πεις, τίποτα να κάνεις”.
Samuel Beckett
Όποτε σκέφτομαι τα λόγια αυτά της Ουίννυ στις “Ωραίες μέρες” του Σάμουελ Μπέκετ, αισθάνομαι πάντα την ίδια συγκίνηση, το ίδιο δέος μπρος στη βεβαιότητα πως αυτό με αφορά, πως αυτό μας αφορά ίσως όλους, αφού στην ίδια πορεία την πεπρωμένη βαδίζουμε όλοι,... “εν οδώ” όπως είπε ο ψαλμωδός.
Και ξαφνικά σκέφτομαι πως η μέρα κυλά χωρίς να έχω πει αυτό που είχα να πω, χωρίς να έχω κάνει αυτό που είχα να κάνω, γιατί δεν πρόφτασα ή γιατί δεν μπόρεσα, ξαφνικά, διαπιστώνω πως οι φίλοι έφυγαν, τα πρόσωπα που αγαπούσα έφυγαν, κι εγώ δεν πρόφτασα ή δεν τόλμησα να τους πω πόσο τους αγαπώ. Δεν πρόφτασα ή δεν τόλμησα να κλάψω από αγάπη όσο ακόμα τους είχα δίπλα μου.
Α, πόσο ευλογημένοι είναι κάποιοι συγγραφείς ποιητές που μας κάνουν να δούμε με τις μέσα οράσεις, μας κάνουν να οραματιστούμε το ελάχιστο ουσιώδες που περιέχει την ψυχή μας, λίγες λέξεις και αφυπνίζεται ολόκληρος ο νους.
Αυτές τις χριστουγεννιάτικες μέρες, καθένας μόνος του και κρυφά θα δακρύσει ίσως, γιατί δεν μπόρεσε ή δεν πρόφτασε να πει πόσο αγαπούσε κάποια πρόσωπα που έφυγαν.
Όμως έστω κι έτσι, έστω κι έτσι, θα το πω τώρα και είμαι σίγουρη πως θα το ακούσουν από την άλλη μεριά των αμίλητων νερών.

Όμορφες χριστουγεννιάτικες μέρες σε όλους!
Κι ας είναι τόσο βαριά η ψυχή μας από τα χίλια


Maria Lampadaridou Pothou's photo.


    Αναρτήθηκε στο fb στις 10 Δεκεμβρίου 2015


    *****************************
ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΨΟΥΝ ΑΛΛΟ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΜΑΣ

Αυτά τα χρηματάκια φασόλι φασόλι τα δίναμε για να είναι τα γεράματά μας “Ανώδυνα, Ανεπαίσχυντα και Ειρηνικά”. Η σύνταξή μας είναι πια μικρότερη από τους φόρους που δίνουμε κάθε μήνα – επειδή έτυχε να έχουμε ένα σπίτι (αγορασμένο με δόσεις από το υστέρημα μας) και κάτι κτηματάκια του παππού στο χωριό που δεν δίνουν μία.

Πάνω από δέκα χρόνια, οι κυβερνήσεις όλες στο τέλος λένε: ΚΑΝΑΜΕ ΛΑΘΗ.

Όμως το “κάναμε λάθη” δεν ακυρώνει την ευθύνη.

Αφού έκανες “λάθη” κόψε τη δική σου σύνταξη, όχι τη δική μου.

Οι πτωχοί και πτωχοποιημένοι πολίτες αυτής της χώρας είναι ερημωμένοι, όμως αυτό το προσπερνούν όλοι ως ασήμαντο.

ΕΡΗΜΩΘΗΚΕ Η ΖΩΗ ΜΑΣ.

Πάει να πει, χάσαμε το νόημα που είχε ο μόχθος της δημιουργίας μας.

Πάει να πει, αυτή η δημιουργία μιας ζωής – όποια κι αν ήταν για τον καθένα – μια δημιουργία που εσήμαινε την τιμή και την δικαίωση της ευφυΐας και του μόχθου του, έγινε στάχτη και μπούρμπερη.

Τα πρώτα χρόνια των “κουρεμάτων” λέγαμε: Είναι για τον τόπο μας, είναι για την πατρίδα.

Τώρα αναρωτιέμαι αν θα μείνει ένας οβολός για τον “βαρκάρη” της Αχερουσίας.

ΠΟΛΙΤΙΣ ΤΗΣ ΧΕΙΜΑΖΟΜΕΝΗΣ ΧΩΡΑΣ

Το άνθος της εικόνας είναι του ασφοδελού.

Καλό μήνα σε όλους
και λίγο Φως!
Αναρτήθηκε σήμερα πρώτη του Δεκέμβρη 2015, στο fb

**************

“... και η σελήνη όλη εγένετο ως αίμα... και ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον, και παν όρος και νήσος εκ των τόπων αυτών εκινήθησαν...”
Αποκάλυψις του Ιωάννου
Και αναρωτιέται κανείς μήπως το σημερινό φαινόμενο της αιμάτινης σελήνης θα μπορούσε να έχει κάποια σχέση ομοιότητας, ως κοσμογονικού φαινομένου, με τον οραματισμό του Ιωάννου της Αποκαλύψεως.
Και αν μη τι άλλο, θαυμάζει κανείς την υψηλή ποίηση τ...ου λόγου: “και ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον...”
Τόσο λίγα γνωρίζουμε από τον κόσμο που μας φιλοξενεί "πάροικους και παρεπίδημους", όπως είπε ο ψαλμωδός.

Καλή μέρα να έχετε!
Ανάρτηση Σεπτέμβριος 2015

 ******************

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΣΤΗ ΜΥΡΙΝΑ ΜΕ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΝΕΡΑ, 2015.
Κάθομαι έξω από την έκθεση ζωγραφικής του Ανδρέα Κοντέλλη.
Είναι ένα ξύλινο καθιστικό εκεί με ένα μακρόστενο τραπέζι να ακουμπάς τα χέρια.
Προσφορά αγάπης στο νησί ο πανέμορφος εκθεσιακός χώρος από την συμπατριώτισσα μας Δέσποινα Παντελιά.
Ο κόσμος μέσα στην αίθουσα θαυμάζει ακόμα τα έργα του Λημνιού ζωγράφου, που το θέμα τους είναι “Τοπία της Λήμνου” και κυριαρχούν, ως χρώμα και ως ζωγραφικό υλικό, το χρυσό κατάχρυσο του νησιού, ο χαλκός, το νερό, το λιοπύρι, το νέο κορίτσι με το ηλιοψημένο σώμα, το φλεγόμενο φως του τοπίου, ο πυρωμένος βράχος.
Η αυγουστιάτικη νύχτα μια ροή από φώτα που κυλούν με τη ζωή μπροστά μου. Και προσπαθώ να αποτυπώσω μέσα μου τη χρονική στιγμή. Αριστερά η έκθεση με τους επισκέπτες. Δεξιά μου, το Μικρό Λιμανάκι, όπως το λέμε, με τις ψαρόβαρκες δεμένες στη σειρά και, σε ελάχιστη προέκταση, το φωταγωγημένο ενετικό κάστρο.
Ίσια μπροστά μου, η ψαροταβέρνα “Γλάρος”, πάνω στη θάλασσα, και πέρα, στο βάθος, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου ολόφωτη και σαν να κρέμεται από τον ουρανό.
Όμως η μελαγχολία πάντα καιροφυλακτεί μέσα στην ομορφιά.
Και σηκώνομαι να φύγω.
Ξαφνικά, βλέπω τον Ανδρέα Κοντέλλη που έρχεται με τα σύνεργα της ζωγραφικής του. Πέντε λεπτά θα κάνω, μου λέει, το πολύ έξι. Και αρχίζει να με ζωγραφίζει με τα παστέλ χρώματα.
Του λέω πως εγώ δεν είμαι πια για να με ζωγραφίζουν ή να με φωτογραφίζουν. Όμως τόσο γρήγορες είναι οι κινήσεις του που ούτε με ακούει.
Τώρα που κοιτάζω το πορτρέτο των έξι λεπτών, βρίσκω πως αποτύπωσε ακριβώς το βλέμμα μου. Και εκείνη την έκφραση που μοιάζει με χαμόγελο και που η άλλη όψη της έχει μια λύπη.
Και μου αρέσει.

Ευχαριστώ, Ανδρέα Κοντέλλη!

Maria Lampadaridou Pothou's photo.

Δώρο του φίλου ζωγράφου Ανδρέα Κοντέλλη
Αναρτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2015

***********************


ΤΟΣΗ Η ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΑΒΩΜΕΝΟ ΠΟΛΙΤΗ. Λες: δεν έχω χρήματα να πληρώσω τον φόρο. Και σου απαντά: Τότε θα πληρώσεις πρόστιμο άλλα τόσα.
Είναι κανείς εδώ;
Μόνο ο στεναγμός των προσφύγων ακούγεται και το κλάμα των πνιγμένων παιδιών.
Κατά τα άλλα, συνεχίζουμε τη ζωή μας, “living and partly living”.
Βγάζουμε τα βιβλία μας με την ελπίδα πως θα έρθουν καλύτερες μέρες. ...
Κι εγώ δεν ξέρω πώς να βρω τα λόγια να πω πως: στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ ετοιμάζεται το καινούριο μου βιβλίο και πως αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό από όσα έγραψα.

Εύχομαι σήμερα να είναι μια καλύτερη μέρα!
Στην εικόνα είναι το ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ στη Λήμνο
σε ζωγραφική του Ράλλη Κοψίδη

Maria Lampadaridou Pothou's photo.



*******************

ΣΗΜΕΡΑ ΟΛΟΙ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑΜΕ!
Αποχαιρετάμε τον Χρόνο που σε λίγες ώρες θα φύγει. Και η ευχή μία: Ο Νέος Χρόνος, που θα ξημερώσει, να είναι πιο ανθρώπινος και πιο ειρηνικός. Πιο συμπονετικός. Γιατί περίσσεψε η αναλγησία.
Αποχαιρετάμε τα πρόσωπα τα αγαπημένα μας που έφυγαν. Έφυγαν. Όμως σήμερα, θα είναι ανάμεσά μας, στο γιορτινό τραπέζι. Κι αν μακρύνεις λίγο την όρασή σου, θα τα δεις να μας χαμογελούν.
Στην ουσία, αποχαιρετάμε μία μία την κάθε μοναχική μας στιγμή. Αφού την ίδια ε...
κείνη στιγμή που την ζούμε, φεύγει και χάνεται, γλιστρά σε έναν άβατο και άξενο χώρο που τον είπαμε παρελθόν. Και που μόνο η μνήμη τον ρηγματώνει.
Σε ένα νεανικό μου θεατρικό, έγραφα: «Σ’ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩ ΜΕ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΠΡΩΤΟΒΡΟΧΙ». Και μ’ αρέσει. Μπορεί και να το κάνω τίτλο στο επόμενο βιβλίο μου.
Ή, ίσως, «ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ
».
Σε λίγο.
«Σαν σπίτι που κοιμήθηκε / μ’ όλες τις βρύσες του ανοιχτές!» Έτσι να μοιάζει απόψε η νύχτα.
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Αναρτήθηκε 31 Δεκεμβρίου 2015

**************************

“... και η σελήνη όλη εγένετο ως αίμα... και ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον, και παν όρος και νήσος εκ των τόπων αυτών εκινήθησαν...”
Αποκάλυψις του Ιωάννου
Και αναρωτιέται κανείς μήπως το σημερινό φαινόμενο της αιμάτινης σελήνης θα μπορούσε να έχει κάποια σχέση ομοιότητας, ως κοσμογονικού φαινομένου, με τον οραματισμό του Ιωάννου της Αποκαλύψεως.
Και αν μη τι άλλο, θαυμάζει κανείς την υψηλή ποίηση τ...ου λόγου: “και ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον...”
Τόσο λίγα γνωρίζουμε από τον κόσμο που μας φιλοξενεί "πάροικους και παρεπίδημους", όπως είπε ο ψαλμωδός.

Καλή μέρα να έχετε!


Maria Lampadaridou Pothou's photo.


Αναρτήθηκε 28 Σεπτ. 2015
μέρα της ολικής έκλειψης της σελήνης

***********************


ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ!
Σε όποιο ταπεινό ξωκλήσι, όσο ερημικό, κι αν πάμε τούτες τις μέρες να ανάψουμε το κεράκι μας, ή σε όποιο μεγαλοπρεπή ναό, μια Παναγιά μας περιμένει εκεί, μια Σκέπη. Μπορεί η Παναγιά η Σπηλιανή ή η Παναγιά η Χρυσοσπηλιώτισσα. Μπορεί η Παναγιά η Εκατονταπυλιανή, η Παναγιά η Κακαβιώτισσα, η Παναγιά η Γαλατιανή, η Πελαγινή, η Φωτοβολούσα, η Φαναριώτισσα, η Γρηγορούσα, η Σουμελά, η Ιεροσολυμίτισσα! Τετρακόσια εβδομήντα τέσσερα ονόματα – και θα ’ναι πιο πολλά!
Ποτέ ποίηση πιο μεγάλη δεν έδωσε τόσα πανέμορφα ονόματα σε Πρόσωπο Ιερό να εκφράσει τη λατρεία ή την ευχαριστία.

Καλή Παναγιά λοιπόν σε όλους!
Τα ταπεινό εκκλησάκι της φωτογραφίας είναι της Παναγίας της Τρύγης στη Λήμνο!
!5 Αυγούστου 2015


***********************************


«Τώρα ένας μεγάλος φόβος, που είναι φόβος των πολλών, έπεσε ανάμεσα μας» έπεσε μέσα στο μυαλό, στις σκέψεις μας. Κι εμένα μου κόβει την ανάσα. 
Όταν κάποτε ο Ευγένιος Ιονέσκο είχε κάνει μια ομιλία στο Γαλλικό Ινστιτούτο, θυμάμαι, κάποιος τον ρώτησε «τι φοβάται». Κι εκείνος απάντησε: «Το να μην μπορώ να είμαι αξιοπρεπής στα γηρατειά μου».
Νομίζω πως εκεί, ακριβώς εκεί μας χτύπησε τούτος ο φόβος.
Γιατί «αξιοπρεπής είσαι μόνον όταν έχεις και κάποια χρήματα για τις ανάγκες σου...» (αυτό το είχε πει ο Τζον Κένεντυ). Τότε ήμουν νέα και με είχε απασχολήσει. Γιατί ο νέος αντέχει στην κακουχία και μπορεί ίσως να περιφρονεί το χρήμα. Όμως κάποιες ηλικίες τις τσακίζει η έλλειψη.
Κι εγώ είμαι σ’ αυτές τις τσακισμένες ηλικίες. Και προχτές στεκόμουν στην ουρά να πάρω τα εξήντα μου ευρώ. Και τα πήρα.
Όμως οι εικόνες εκείνες από τους ταλαίπωρους ανθρώπους που περίμεναν από τα χαράματα γι’ αυτά τα εξήντα ευρώ με στοίχειωσαν.
Τόσο πολύ δούλεψα στη ζωή μου. Δούλεψα να έχω μια σύνταξη για τα χρόνια της βροχής. Εγώ, όπως και άπειροι άλλοι. Όμως η σύνταξή μου έγινε κομμάτια μέσα σ’ αυτά τα πέντε χρόνια. Τόσα βιβλία μου, βιβλία άπειρου μόχθου, είχαν την τύχη να αγαπηθούν από ένα κοινό που τα αγόραζε. Σήμερα τα συγγραφικά μου δικαιώματα είναι κάποια ψίχουλα έως ανύπαρκτα. Και είπα δεν πειράζει. Θα ζήσω με αυτά τα λίγα. Φτωχικά. Αλλά με την «αξιοπρέπεια» του Κένεντυ.
Όμως σήμερα εκείνο που με τρομοκρατεί δεν είναι το πώς θα ζήσω εγώ.
ΕΙΝΑΙ Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ.
Να μη χαθεί ο τόπος μας. Να μη σβήσει μέσα στην περιφρόνηση εκείνων που αποτιμούν τη ζωή μας με την «αξία» του χρήματος (και όλοι ξέρουμε πως το χρήμα δεν είναι «αξία» αλλά μονάδα μετρήσεως).
Τόσο σκοτάδι πρώτη φορά το έζησα. Τόσο παράλογο από παντού.
Ένα ακατανόητο «ναι» και ένα πιο ακατανόητο «όχι» κρεμασμένα και τα δυο πάνω από το κεφάλι μας. Κι ανάμεσά τους ο βαθύς διχασμός που άνοιξε δρόμο και προχωράει.
Και κανείς δεν ξέρει τι θα φέρει το ναι και τι το όχι.
Εκείνο που θέλω, εκείνο που εύχομαι, είναι να μείνουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιστεύω πως το τίμημα όποιας άλλης εκδοχής θα είναι οδυνηρό. Μακάρι και με το «ναι» και με το «όχι» να μείνουμε εκεί όπου ανήκουμε.
Γιατί η γεωγραφική μας «μοναξιά», η εύθραυστη όπως την είπα, μας κάνει ευάλωτους σαν χώρα.
Να είστε όλοι καλά.
Και με τη ΝΙΚΗ!

Το τοπίο είναι της Λήμνου, η Χαρκιά - και με ξεκουράζει


Maria Lampadaridou Pothou's photo.

Αναρτήθηκε 2 Ιουλίου 2015


***************************

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ ή τη ζωή του, ύστερα από τις εφιαλτικές εικόνες των πνιγμένων παιδιών και των απεγνωσμένων ενηλίκων, που η τεχνολογία τις φέρνει μέσα στο δωμάτιό μας για να παιδεύει με ενοχές το μυαλό μας. Και ευγνωμονείς όσους, αψηφώντας τον κίνδυνο, ρίχνονται στη θάλασσα να βοηθήσουν. Κι ακόμα, πώς μπορείς να βγάλεις τη μέρα σου με όλες τις ανασφάλειες και τον άγνωστο φόβο που μας σημαδεύουν από παντού. Τολμήσαμε να ονειρευτούμε λίγη γαλήνη, λίγη ...εμπιστοσύνη σε όσους κρατούν στα χέρια τους τη μοίρα μας. Για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε την όποια ταπεινή ζωή μας σε προσωπικό επίπεδο.
ΜΑΚΑΡΙ να ξημερώσουν καλύτερες μέρες για τον βασανισμένο τόπο μας αλλά και για τους ταλαιπωρημένους πολίτες αυτού του κάποτε “ευλογημένου” τόπου.

Το χαρακτικό "Η Μικρασιάτισσα Μάνα" είναι του αείμνηστου γλύπτη Βάσου Καπάνταη. Το είχε κάνει για το βιβλίο μου “Σπίτι μου της Μικρασίας” αφιερωμένο στον πρόσφυγα πατέρα μου. Ήταν η τότε προσφυγιά της Μικρασιατικής καταστροφής. Και σαν να μην κύλησε ο χρόνος. Σήμερα ζούμε το δράμα άλλων προσφύγων και χτες άλλων.
Θυμάμαι, όταν πριν από χρόνια με είχαν καλέσει στην Πτολεμαϊδα, σε μια παλλαϊκή εκδήλωση των Ποντίων και γενικά των εκεί προσφύγων, είχαν γεμίσει την πόλη τους με τεράστιες αφίσες “ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ”. Κι εγώ τις έβλεπα και δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα δάκρυα, τόση ήταν η συγκίνηση που ζούσα. Κι όταν έγινε η εκδήλωση, οι άνθρωποι μου χάρισαν ό,τι πιο πολύτιμο είχαν : λίγο χώμα από τις πατρίδες τους - που το είχαν φέρει από τότε. Και το φυλάγω ακόμα.
Από τότε ζήσαμε τόσες προσφυγιές.
Και κάπου νιώθουμε κι εμείς οι ίδιοι πρόσφυγες πια στον τυραγνισμένο μας τόπο.
Αυτά. Και πονάνε.

Maria Lampadaridou Pothou's photo.

Αναρτήθηκε 22 Απριλίου 2015
*******************************

Ήταν πάνω στην κορφή του βουνού. Ένα τοσοδά μικρό σπιτάκι που το φύσαγε ο άνεμος τις χειμωνιάτικες νύχτες κι έλεγα θα το σηκώσει ολόκληρο, θα το πάρει μαζί με μένα, και χαιρόμουν την αντοχή του, το πείσμα του να με προστατεύει.
Ήταν το μικρό φτωχικό μου καταφύγιο. Χωρίς τηλέφωνο. Χωρίς πολυτέλεια καμιά. Χωρίς εύκολη πρόσβαση. Για χρόνια το καταφύγιό μου. Εκεί έγραψα τα περισσότερα μυθιστορήματα μου. Με μια παλιά γραφομηχανή που ακόμα σώζεται, δούλευα κι ήμουν ευτυχισμένη. Τις πιο δυνατές σελίδες μου εκεί τις έγραψα, τον Άγγελο της Στάχτης, το Πήραν την Πόλη, τη Δοξανούλα μου, το Ξείλινο Τείχος, την Έκτη Σφραγίδα. Όλα τα δύσκολα κεφάλαια τα άφηνα στην άκρη για να τα γράψω εκεί. Γιατί εκεί κυλούσαν από μόνα τους, ανάβλυζαν, τόσο αγαπούσα αυτόν τον μικρό χώρο.
Όμως δεν υπάρχει πια. Σήμερα τέλειωσε. Και προσθέτω άλλη μια απώλεια.
Φαίνεται πως η ζωή μας είναι μια αλυσίδα από απώλειες μικρές και μεγάλες.
Κι ίσως αυτές να μας διαμορφώνουν τελικά.
Οι απώλειες που μοιάζουν με ήττες.
Και τώρα πρέπει να το μεταφέρω όπως είναι, το μικρό σπίτι λέω, να το μετακομίσω, μέσα στη μνήμη.
Το πρωί ξυπνούσα και στο παράθυρο με περίμενε ολάνθιστη η μηλιά. Μέσα σε μια νύχτα άνθιζε, μόλις πήγαινα. Και πιο κει η εκατόχρονη ελιά, και παραδίπλα ένας πανέμορφος λωτός που τον είχα φυτέψει όταν γεννήθηκε ο γιος μου. Και πιο κάτω, οι βερυκοκιές και μια πανέμορφη ακούραστη ροδιά που μόνο φέτος δεν μου έδωσε ρόδια. Ίσως γιατί ήξερε πως δεν μπορούσα να πάω. Και οι γείτονες μου είπαν πως όσα έκανε τα έριξε όλα κάτω. Κι αναρωτιέμαι αν κατάλαβε. Ποιος μπορεί να το αποκλείσει; Όλα μέρος του μεγάλου μυστηρίου είναι.
Είχε και μια λεμονιά που τα λεμόνια ήταν μεγάλα σαν το κεφάλι του μωρού! Και γιασεμιά και τριανταφυλλιές και κληματαριές. Και κυκλάμινα που κοντά μισόν αιώνα στο ίδιο σημείο, αποτιστα και απεριποίητα άνθιζαν σαν τρελά.
Και τώρα πρέπει ένα ένα να τα πάρω όλα με προσοχή και να τα μεταφυτέψω στα παρτέρια της Μνήμης. Εκεί θα είναι για πάντα δικά μου – για όσο αντέξει αυτό το “για πάντα”.
Ένα ένα. Με το δικό τους χώμα. Να μην τρομάξουν.
Και κάθε πρωί θα βλέπω έξω από το παράθυρό μου, όπου κι αν θα είμαι, εδώ ή Αλλού, θα βλέπω την ολάνθιστη μηλιά μου, και τη μουσμουλιά μου και την τριανταφυλλιά και τον λωτό, όλα δικά μου καταδικά μου, όσο μπορεί να είναι δικά μας αυτά που αγαπήσαμε.
Γιατί τελευταία αρχίζω να πιστεύω πως τίποτα δεν είναι δικό μας. Δεν έχουμε τίποτα έξω από αυτά που δώσαμε. Κι εγώ έδωσα τόσα πολλά, σκέφτομαι τώρα. Όμως νομίζω πως ούτε κι αυτά είναι δικά μου. Έτσι να μένουν τα χέρια μας άδεια. Ίσως αυτός να είναι ο τελευταίος νόμος.
Ήταν αδυναμία μου που το μοιράστηκα όλο αυτό μαζί σας. Και μπορεί να το μετανιώσω.
Όμως ελπίζω πως θα το ξεχάσετε την άλλη στιγμή. Εκτός κι αν ζήσατε έναν παρόμοιο χωρισμό.
Να είστε όλοι καλά.
Όταν μπήκα στο facebook, πριν από δυο χρόνια, έλεγα πως ποτέ δεν θα γράψω για κάτι προσωπικό μου. Και να που ένιωσα την ανάγκη να το κάνω. Κι αυτό σημαίνει πως τα πρόσωπα που γνωρίζεις, τα άγνωστα, αυτά που τα είπες φίλους και επικοινωνείς μαζί τους, ίσως τελικά να μην είναι και τόσο άγνωστα, αφού μέσα σε μιαν ίδια μοίρα υπάρχουμε. Σε μια ίδια αδυνατότητα. Και κάπου, φευγαλέα, οι σκέψεις μας διασταυρώθηκαν.
Να είστε όλοι καλά!



Maria Lampadaridou Pothou's photo.


 Αναρτήθηκε 19 Φεβρουαρίου 2015


***********************************

Πάνω από εκατό χρόνια έπλεε στη θάλασσα αυτή η θαυμάσια εικόνα της Παναγίας που σήμερα βρίσκεται στο μοναστήρι των Ιβήρων στο Άγιο Όρος. Οι ειδικοί είπαν πως χρονολογείται από τη βυζαντινή εποχή της φανατικής εικονομαχίας, όγδοο και ένατο αιώνα, και την έριξαν στη θάλασσα για να σωθεί. Μετά από δυο σχεδόν αιώνες περιπλάνησης στα κύματα, οι Αγιορίτες μοναχοί την είδαν που πλησίαζε τον Άθω εκπέμποντας ένα μυστηριώδες φως. Και από τότε έγινε, μαζί με την εικόνα Άξιον Εστί, η αγα...πημένη προστάτισσα του ιερού βράχου.
Ήθελα μόνο να πω πως τόσο λίγα γνωρίζουμε από τον κόσμο όπου βρεθήκαμε να ζούμε. Τόσο λίγα απο το βαθύ μυστήριο που καλύπτει τις μεγάλες αλήθειες.
Είτε πιστεύει ο καθένας μας είτε δεν πιστεύει, ας ευχηθούμε – προσ-ευχηθούμε – κάτι καλό να γίνει για τη βασανισμένη χώρα μας που δεν την συγχώρησαν για τα όσα γενναιόδωρα έδωσε, αυτό δεν της το συγχώρησαν ποτέ.
Σήμερα που η αγωνία περίσσεψε –
Να είστε όλοι καλά


Maria Lampadaridou Pothou's photo.


Αναρτήθηκε 19 Φεβρουαρίου 2015
***************************** 
 
 Για όλες τις όμορφες πασχαλινές ευχές που μου στείλατε, σας ευχαριστώ.
Θα ήθελα να μπορούσα να απαντήσω στον καθένα ξεχωριστά.
Να είστε όλοι καλά.
Εύχομαι το πέρασμα του πασχαλινού φωτός κάτι καλό να αφήσει στον καθένα και στον τόπο.
Όσο μπορεί να κρατηθεί αυτό το Καλό! ...

Όσο μπορούμε εμείς να το κρατήσουμε.
“Δεν είναι πάντα πιο μικρό το σπίτι απ' το βουνό
δεν είναι πάντα πιο μεγάλος από το λουλούδι ο άνθρωπος” είπε ο Ποιητής


Αναρτήθηκε 17 Απριλίου 2015


**********************************

Το κεχριμπάρι μου - Ή
Το πένθος των λέξεων

Έλεγα πως στη μακριά διαδρομή της ζωής μου είδα και έμαθα τόσα πράγματα, είδα και έγραψα άλλα τόσα, και πως τίποτα πια καινούριο δεν θα μπορούσε να με αιφνιδιάσει. Όμως το μυστήριο της ζωής είναι μια ανεξάντλητη πηγή που δεν σταματά ποτέ να μας φέρνει αντιμέτωπους με την ψυχή μας.
Είναι κάποιες στιγμές, εξαιρετικές στιγμές του βίου ή αλλιώς, στιγμές λάμψης, που υψώνονται πάνω από τον χρόνο, πάνω από τη βουή της καθημερινότητας, και μένουν εκεί ακοίμητες να σου θυμίζουν ένα εξαιρετικό και άκρως προσωπικό συμβάν που σε σημάδεψε.
Μέσα σ” αυτές τις εξαιρετικές στιγμές υπάρχουμε με όλα τα άγνωστα βάθη του είναι μας. Σε αυτή την εσωτερική λάμψη που μας υψώνει πάνω από τον χρόνο.
Εκεί, σ' εκείνη την ελάχιστη αστραπή συνειδητοποίησα “το πένθος των λέξεων”.
Χρόνια το ζούσα και δεν ήξερα να το ονομάσω. Ζούσα μόνο την οδύνη του πένθους γι' αυτό που χανόταν μέρα τη μέρα, γι' αυτό που ράγιζε αβοήθητο μέρα τη μέρα και κυλούσε στην απώλεια. Έτσι όπως αγαπάς έναν άνθρωπο που τον χτύπησε το Αδύνατο. Και όλα τα τοπία που αγάπησες μαζί του τυλίγονται σ' ένα πένθος άβατο. Όλες οι λέξεις που έμαθες μαζί του παίρνουν σιγά σιγά τις χλομές αποχρώσεις ενός πένθους αμίλητου.
Οι λέξεις. Έχουν μέσα τους ένα κρυφό πένθος σαν χλομό φως αστεριού που σβήνει και που εσύ μόνον το βλέπεις.
Τον πρώτο καιρό το πένθος αυτό είχε μια παράξενη λάμψη. Σαν εκείνες τις στιγμές λάμψης που υψώνονται πάνω από τον χρόνο. Κι εγώ ταξίδεψα μέσα σ' αυτές τις σπάνιες στιγμές και έγραψα το μικρό μου μυθιστόρημα του ΚΕΧΡΙΜΠΑΡΙΟΥ.
Αυτό το μυθιστόρημα γράφτηκε μέσα σε μικρές αναβάσεις της ψυχής μου το περασμένο καλοκαίρι, όταν εγώ αναμετριόμουν με το Αδύνατο και προετοίμαζα το σώμα μου και την ψυχή μου να μυηθεί σε αυτό που δεν γνώριζα. Αυτό το μικρό κεχριμπαρένιο μου μυθιστόρημα που το είπα “Συνέντευξη με το φάντασμα του βάλτου” γεννήθηκε με κοφτές ανάσες γέννας επώδυνης μέσα στις αστραπές της λάμψης που προετοίμαζε το πένθος.
Ο μύθος ήταν έτοιμος στο μυαλό μου. Τα πρόσωπα, τα περισσότερα, αληθινά. Τα γεγονότα έτσι ακατέργαστα όπως τα είπα και ακήδευτα. Το αίμα να ρέει στα αυλάκια των νερών. Ο βάλτος προστατευμένος από το αθέατο. Όλα ήταν έτοιμα για να μετουσιώσω το πένθος των λέξεων σε ένα τρυφερό νεανικό μυθιστόρημα, με όλη την ευδοκία και τη δροσιά της νιότης, που όμως βαθιά στις κρυφές πτυχές του θα κρατά την αγωνία της αποδοχής του Αδύνατου.
Κάποτε, μέρες που είχα βγάλει το βιβλίο μου “Σάμουελ Μπέκετ – Η εμπειρία της υπαρξιακής οδύνης”, είχα λάβει ένα γράμμα από μια άγνωστη φοιτήτρια. Μου έλεγε πως το βιβλίο εκείνο τη βοήθησε να λυτρωθεί από τον σπαραγμό μιας απώλειας.
Και θα πει κανείς, ποια σχέση μπορεί να έχει ο Μπέκετ με τον πόνο της απώλειας που δήλωνε η φοιτήτρια. Κι όμως. Έτσι ήταν. Και να γιατί. Όταν εγώ λίγο πριν είχα βιώσει μια προσωπική απώλεια, έμεινα στη σιωπή για καιρό και διάβαζα μόνο Μπέκετ. Αυτό ήθελα. Να χαρτογραφήσω την άβυσσο του έργου του, αυτή την ανυπέρβατη όπως την είπε, να βρω τις πατημασιές μου πάνω της. Και όταν έγραψα το βιβλίο μου εκείνο για το έργο του, “πέρασα” μέσα στις λέξεις αυτό που βίωνα, το “πέρασα” μέσα στον λόγο μου, στην ουσία των λέξεων, στα κρυφά ντουλαπάκια των λέξεων, γιατί αυτό που ζητούσα ήταν: Να περάσω μέσα από την άβυσσο του Μπέκετ και να βγω στο φως, να αναδυθώ.
Και αυτό, ακριβώς αυτό έπιασε με τις κεραίες της ψυχής της η φοιτήτρια:
Την ανάδυση.
Κάπως έτσι έγινε και με το μυθιστόρημα του κεχριμπαριού. “Πέρασα” στις σελίδες του όλο εκείνο το πένθος για τα χαμένα πρόσωπα που τόσο άδικα τους στέρησαν την άνοιξη – για το άδικο που περισσεύει σε όλους τους καιρούς. Κι ας έχει όλη τη δροσιά της νεότητας. Τη χαρά της ζωής, τη χαρά της ύπαρξης πάντα τη συνοδεύει ένα αδιόρατο πένθος. Αυτό ήθελα να δώσω, έτσι όπως το βρήκα στις λέξεις και στα τοπία που αγάπησα πριν τα αγγίξει το Αδύνατο.
Και ήθελα ακόμα να πω, με το μικρό μου μυθιστόρημα του κεχριμπαριού, πως αυτό που μένει από τη ζωή είναι η λάμψη της μιας μοναχικής στιγμής που υψώνεται πάνω από τον χρόνο. Η χαραγή της λάμψης που την είπαμε Μνήμη.


Αναρτήθηκε στο FRACTAL, τον Αύγουστο 2014
Ελένη, σε ευχαριστώ που μου έστειλες αυτή την πολύτιμη Μνήμη.



*****************************


Μια παλιά παροιμία λέει: “Μην καταριέσαι το σκοτάδι, άναψε ένα κερί!”
Αν σήμερα ανάψουμε όλοι ένα κερί, θα φεγγοβολήσει ο Νέος Χρόνος!
Όποια έννοια κι αν δώσε...ι ο καθένας στο ταπεινό αναμμένο κεράκι.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!
Καλύτερες μέρες για τον τόπο μας πιο ανθρώπινες!


“Τα κύματα έσπαζαν στις φαγωμένες άκρες του σκιστού θαλασσόβραχου και σχημάτιζαν αυλάκια αιχμηρά και λακκούβες γεμάτες αλισάχνη και δάχτυλα σαν δαντέλα πέτρινη ασπριδερή από το αλάτι. Ένα τοπίο έρημο και επιβλητικό, που σου προξενούσε δέος. Ήταν από αυτές τις έρημες ομορφιές που κρύβουν το μυστήριο και το αίνιγμα. Και αν τα γεγονότα μπορούσαν να φωτογραφηθούν, εκεί θα τα έβρισκαν, πίσω από τη σιωπηλή τους ακινησία, πίσω από τον χρόνο εκείνο που έμοιαζε καταργημένος, αλλά και παράξενα παρών.
(…) Το σκοτάδι έπεφτε αργά πάνω στην έρημη σιωπή του τοπίου. Σκέπαζε τα μυστικά του. Τις ρωγμές, από όπου αναδυόταν ο άλλος χρόνος, η άλλη ζωή. Η πανσέληνος δεν είχε φανεί ακόμα. Η χειμωνιάτικη πανσέληνος αργεί να ανατείλει. Όμως θα περίμεναν εκεί. Ήταν αποφασισμένοι.
Εκείνη είχε ετοιμάσει την κάμερα και τη φωτογραφική της μηχανή. Ήταν από τις πολύ σύγχρονες που μπορούσαν να πιάσουν σκιές στο σκοτάδι. Και έπαιρνε στην τύχη φωτογραφίες, εκεί που φύσαγε ένα ανεπαίσθητο αεράκι ή εκεί που κουνιόταν κάποια σκιά. Μπορεί να ήταν παράλογο όλο αυτό που έκαναν. Όμως τούτη την ώρα, το πίστευαν με ιερό πάθος. Κοίταζαν με δέος το τοπίο που, έτσι κουκουλωμένο το σκοτάδι, με τα αυλάκια των νερών και τα πυκνά βρύα, έμοιαζε κοιλάδα μεταφυσική που καθρέφτιζε μια άλλη αλήθεια.
Τούτη η απόλυτη σιωπή μόνο σιωπή δεν είναι, σκεφτόταν. Και τούτη η απόλυτη γαλήνη έκρυβε σίγουρα την κίνηση μιας ζωής αθέατης”.
“Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι” 


Maria Lampadaridou Pothou's photo.


Αναρτήθηκε στο ξημέρωμα του 2014


**************************
Το εργαστήρι του συγγραφέα
«Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι»,
Εκδόσεις Πατάκη 2013


Όταν ξεκινώ να γράψω ένα μυθιστόρημα, το πρώτο πράγμα που με βασανίζει είναι μια περίεργη αγωνία. Πώς θα ξεκινήσω και ποια γραφή θα χρησιμοποιήσω. Η γραφή μου συνήθως είναι αναλυτική, θα έλεγα μυητική, όμως κάποιες φορές, είναι κοφτή σχεδόν θεατρική. Είναι φορές που σχεδιάζω στο μυαλό μου όλες τις λεπτομέρειες της πλοκής, τη μοίρα ακόμα των προσώπων που πλάθω, την περιπέτεια της ζωής τους, σε σχέση πάντα με κάποιο υπαρξιακό ή μεταφυσικό πρόβλημα που με βασανίζει, σπάνια κοινωνικό. Άλλοτε πάλι, χτίζω τον χώρο, τη στέγη του μυθιστορήματος και αφήνω ελεύθερα τα πρόσωπα να συναντήσουν τη μοίρα τους.
Στο τελευταίο μου μυθιστόρημα “Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι” το μυαλό μου το παίδευαν κάποιες εικόνες ερήμωσης, κάποιοι άνθρωποι περιπλανώμενοι πεινασμένοι και άστεγοι, κάποια λουκέτα εφιαλτικά στην κάποτε απαστράπτουσα Αθήνα, κάποιοι δρόμοι που σέρνονται εχθρικοί τις νύχτες, με τον φόβο στο μάτι των λίγων περαστικών.
Σε αυτό το μυθιστόρημα δεν με ενδιέφερε η μεταφυσική της ζωής ή ο πόνος των υπαρξιακών ερωτημάτων, αλλά μόνο αυτή η αδίστακτη καθημερινότητα που μας έχει ρίξει στην απόγνωση εδώ και τρία χρόνια. Ήθελα να δώσω τον άνθρωπο της απόγνωσης την ώρα της συντριβής του.
Υπάρχουν κάποιες λέξεις που μόνον αφού τις βιώσει κανείς με προσωπική εμπειρία μπορεί να τις κατακτήσει, πάει να πει, να τις κατανοήσει βαθιά, να τις περάσει στη συνείδησή του. Διαφορετικά μένουν για πάντα έξω από τη συνείδηση, σε μια σφαίρα θεωρητική και απρόσιτη. Και τέτοιες λέξεις είναι: η συντριβή, η απόγνωση, η άβυσσος, καταρρέω, χάνομαι, σπαραγμός. Και άλλες.
Θυμάμαι, τη λέξη “άβυσσο” την είχα μάθει όταν έγραφα το βιβλίο μου “Η επέτειος των ρόδων”. Βέβαια την είχα μάθει πολύ πριν μέσα από ένα αδυσώπητο βίωμα. Στην “Επέτειο των ρόδων” ήταν η νέα γυναίκα που πάλεψε τρεις μέρες με την αγωνία και τα οδυνηρά διλήμματα να σταματήσει την κύηση, γιατί ο άνδρας της την απατούσε, και άλλες τρεις μέρες που έζησε τον σπαραγμό να σώσει το παιδί της. Τη λέξη “άβυσσο” μου την έδωσε “γεωγραφικά” και βιωματικά το έργο του Σάμουελ Μπέκετ. Ήταν όταν δούλευα τη μετάφραση του έργου του “Ω οι ωραίες μέρες”.
Όμως τη λέξη “συντριβή” την ένιωσα σε όλο το τρισμέγιστο βάθος της, όταν έγραφα το μυθιστόρημα “Η δίψα με καίει εμένα και χάνομαι”. Τα πρόσωπά μου συντρίβονται μέσα στη δική τους μοναχική ώρα. Το καθένα ξεχωριστά βιώνει τη δική του συντριβή. Καταρρέει. Ταπεινώνεται. Και μετά μαζεύει τα συντρίμμια του, τα ερείπια της ζωής του, και προσπαθεί να βγει στο φως, να αναδυθεί.
Στο μυθιστόρημα αυτό δεν άνοιξα εγώ τους δρόμους να βαδίσουν οι ήρωες μου. Τους άφησα να βρουν μόνοι τους την περιπέτεια. Να κάνουν τα λάθη τους, να πονέσουν, και το πιο σημαντικό, να καταλάβουν τι σήμαιναν τα λάθη και πώς θα μπορούσαν να κερδίσουν τον χαμένο χρόνο τους.
Όταν ξεκίνησα να το γράφω, δύο πράγματα με παίδευαν σαν καταστάσεις συνείδησης. Το ένα ήταν η φράση του Σάμουελ Μπέκετ: “Το παρελθόν είναι μέσα μας δύσβατο και απειλητικό”. Και το άλλο: Η στιγμή της συντριβής. Η στιγμή που όλα γύρω καταρρέουν ενώ είσαι αθώος.
Ο πρώτος άξονας, αυτός του παρελθόντος, έχει μέσα του την έννοια του χρόνου, που σε κάθε μυθιστόρημά μου κυριαρχεί, γιατί στην ουσία είναι στοιχείο της υπαρξιακής αγωνίας.
Ήθελα να αποδείξω πώς ο χρόνος, η στιγμή, αιχμαλωτίζει τη ζωή μας και μας οδηγεί ανύποπτους σε καταστάσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Περιστατικά που τα ξεχάσαμε είναι ικανά να εξουσιάζουν ασυνείδητα τις σκέψεις μας. Γιατί στην πραγματικότητα τίποτα δεν ξεχάσαμε. Το καθετί υπάρχει μέσα μας άγρυπνο κι ας νομίζουμε πως το ξεχάσαμε, σαν τον στίχο του Έλιοτ “Το έκανα αυτό, το ξέχασα και το θυμούμαι”.

dipsaΤο παρελθόν είναι μέσα μας δύσβατο και απειλητικό”
“Οι λέξεις και οι έννοιες έχουν πολλές προσεγγίσεις. Και μπορούν να ενεργοποιήσουν έναν κόσμο ολόκληρο μέσα μας. Λες μια λέξη ή σχηματίζεις μια εικόνα, και ξυπνά μέσα σου ένα ολόκληρο τοπίο, αναδύεται από την ομίχλη της ψυχής σου και σε γεμίζει ευφροσύνη ή τρόμο. Οι χώροι που ξυπνούν με τον σχηματισμό μιας λέξης είναι απόλυτα δεμένοι με αυτό που ζήσαμε εκεί. Ή να το πω αλλιώς: Είναι παράφορα δεμένοι με την ψυχή μας. Το ίδιο το βίωμα τους κάνει τοπία εσωτερικά, δικά μας. Για παράδειγμα, λες “τρεχούμενο νερό”, και μπορεί να ξυπνήσει ολόκληρη η παιδική σου ηλικία, αν τύχει και μεγάλωσες πλάι σε τρεχούμενα νερά. Τίποτα μέσα στο παρελθόν δεν είναι από μόνο του απειλητικό ή δύσβατο. Εξαρτάται από το πώς εμείς βιώσαμε τον χρόνο μας μέσα του. Απειλητικό είναι μόνο το σκοτάδι που το καλύπτει. Αυτό το κάνει δύσβατο ή και άβατο. Γι” αυτό πρέπει να το ανεβάσουμε στο φως. Να το ευμενίσουμε. Να σπάσουμε το φράγμα του φόβου που μας κρατά έξω από τη δύναμή του. Γιατί όσο πιο πυκνό σκοτάδι το καλύπτει, τόσο πιο απειλητικό φαντάζει. Εσύ η ίδια θα δεις, όταν τελειώσουμε τις συνεδρίες, όταν θα πάρουμε μαζί όλα αυτά τα κομμάτια της ιστορίας σου και θα τα συγκολλήσουμε για να σχηματιστεί από την αρχή το κομματιασμένο σου πρόσωπο, όπως εσύ το χαρακτήρισες, θα δεις πόσο απελευθερωμένη θα αισθανθείς”.


*************************************************

Μνήμες λαβωμένες που αντιστέκονται στον χρόνο.
“Ερριμμένη” σε ερείπια η ζωή που υπήρξε – η ζωή μας.
Μόνον το Νέο Φως που ανατέλλει εξαγιάζει την ανθρώπινη μοίρα.

(Στην τέταρτη από αριστερά φωτογραφία, στον κάποτε περικλεή Ναό της Αγίας Ειρήνης, πάνω από τα δύο παράθυρα που διακρίνονται, έχει διασωθεί ένας μικρός μαρμάρινος σταυρός....
Στην τρίτη φωτογραφία είναι το Παλάτιο των Βλαχερνών)
         Εδώ φαίνεται μόνο η Αγια Σοφιά. Η Βασιλική είσοδος.














Αναρτήθηκε 21 Δεκ. 2014



********************************

Λήμνος η αγαπημένη των θεών!
Λήμνος που, από τον μυθικό της χρόνο, κουβαλάει ιστορία και πολιτισμό μοναδικό στους αιώνες!
Στην πιο όμορφη πλαγιά της, αντίκρυ από την Τροία, κείται το Πρώτο Βουλευτήριο στην ιστορία του ανθρώπου!
Λήμνος των Αργοναυτών και της Υψιπύλης και της ηρωικής Μαρούλας!
Ένα νησί χρυσαφένιο που ταξιδεύει όρθιο πάνω στα κύματα του αρχιπελάγους. ...
Λήμνος του Φιλοκτήτη και του Αλκαμένη, του Ήφαιστου, των καθημερινών ανθρώπων με την περηφάνια των αγώνων τους στις διαδρομές του χρόνου.

Αύριο Τρίτη, 11 Μαρτίου 2014, θα συνεδριάσει το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, όπου θα ληφθεί απόφαση, έγκριση ή απόρριψη στο αίτημα Εταιρείας Ξένων Συμφερόντων για την τοποθέτηση “ανεμογεννητριών” πάνω στους χρυσαφένιους λόφους της – αλλά και βαθιά στην καρδιά της που θα την λαβώσουν για πάντα.
Εύχομαι και ελπίζω πως θα σεβαστούν τον τρισμέγιστο πολιτισμό της, θα σεβαστούν το ήθος και το ύφος των κατάχρυσων τοπίων της των διάσπαρτων από Δίες και Αρτέμιδες, από ναούς και τελετουργίες που διέγραψαν στους αιώνες την ιστορία και τον πολιτισμό του ανθρώπου.
Εύχομαι και ελπίζω πως ο άξιος δήμαρχος μας κ. Αντώνης Χατζηδιαμαντής και η εξίσου άξια πρόεδρος της Ανεμόεσσας, η αγαπημένη μας Φωτεινή, θα καταφέρουν, στο αίτημα των ξένων συμφερόντων, να αντιπαραθέσουν το δικό μας αίτημα: Να κηρυχθεί χώρος προστατευμένος πολιτισμικά και αρχαιολογικά – και ήδη έχει ανακηρυχθεί επισήμως ως νησί “ιδιαίτερου φυσικού κάλλους”.
Εύχομαι και ελπίζω, τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου με σεβασμό να θέσουν τον εφήμερο βίο μας έναντι του αιώνιου κάλλους, αυτού που γέννησε την ιστορία του πολιτισμού στο μάκρος των χιλιετιών του νησιού μας. Και όχι μόνο να απορρίψουν το αίτημα των ξένων συμφερόντων, αλλά να ψηφίσουν την εσαεί πολιτισμική και αρχαιολογική προστασία ολόκληρης της Λήμνου.

Αναρτήθηκε 10 Μαρτίου 2014
για να αποτρέψει την έγκριση 124 ανεμογεννητριών
στη Λήμνο

*****************************************


Πολύ ευχαριστώ αγαπητή μου Boula Athanasiadou γι' αυτή την εκ βαθέων αγάπη σου για τα βιβλία μου και δεν ξέρω τι να πω. Χαίρομαι που έτσι απλά από μια πρόταση της αγαπητής μου συμπατριώτισσας Ρούλας Σαμαϊλίδου γνώρισες τα βιβλία μου και ένα ολόκληρο χρόνο κράτησε το ταξίδι σου μαζί τους - και μαζί μου. Πάντα πίστευα πως η αγάπη του αναγνώστη για το βιβλίο μας μετρά περισσότερο και πιο oυσιαστικά από όποια βραβεία ή λαμπερές τιμές. Ίσως γι΄αυτό και πάντα στόχευα περισσότερο στην ψυχή του αναγνώστη - με όποιο τίμημα.
Δύο χρόνια....
Πλησίαζε ο Γενάρης προς το τέλος του, μιλάμε για το έτος 2014........
Έχοντας το βιβλίο πάντα σαν πρώτη προτεραιότητα στη ζωή μου, στις προσωπικές μου στιγμές, και αναζητώντας κάτι διαφορετικό, (χωρίς απαραίτητα αυτό να σημαίνει ότι δεν αγαπώ το κάθε βιβλίο που έχω διαβάσει ή θα διαβάσω στο μέλλον) ρώτησα την Ρούλα Σαμαϊλίδου-Βάκου, να μου προτείνει κάτι που εκείνη σαν συγγραφέας και άνθρωπος έχει ξεχωρίσει και της άρεσε.
Η πρότασή της, ήρθε με μήνυμα και ήταν η πρώτη φορά που άκουγα για το όνομα Μαρία Λαμπαδαρίδου Πόθου.(ντροπή μου, αλλά έτσι ήταν).. Η πρότασή της ήταν το βιβλίο ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ.
Στις 31 του Γενάρη μέρα Σάββατο, κάνοντας την επιδρομή μου στο βιβλιοπωλείο, βρίσκω το βιβλίο, βλέπω ένα μέγεθος βιβλίου που δεν είχα μάθει να κρατάω, και η πρώτη σκέψη μου..........θα μπορώ να το διαβάζω κρατώντας το αγκαλιά το βράδυ?
Το αγόρασα και την 1/2/2014 μέρα Κυριακή ξεκίνησα ένα ταξίδι, που μέχρι τότε δεν ήξερα ότι θα κρατήσει περίπου ένα χρόνο. Το διαπίστωσα πολύ αργότερα, όταν η αρίθμηση των βιβλίων μου είχε μείνει πίσω, πολύ πίσω, αφού το πρώτο βιβλίο της που με οδήγησε σε δρόμους που δεν είχα ποτέ μου φανταστεί, σε δρόμους που θα γνώριζα το ήθος, το ύφος, μα πάνω απ'ολα μια ψυχή δοσμένη με τόσο μεγαλείο, άφθαρτο, μέσα από τις σελίδες μιας ζωής ολάκερης της ίδιας της Μαρίας, εν συνεχεία σε όλα τα υπόλοιπα βιβλία της.
Για μένα ήταν ένας μεγάλος και νομίζω μη επαναλαμβανόμενος σταθμός στο θέμα ΒΙΒΛΙΟ, γνωρίζοντας και από κοντά την συγγραφέα. Ένας άνθρωπος αεικίνητος, γελαστός, με μάτια που πετούσαν φλόγες πάθους για την ζωή, αυτή που μου πρόσφερε μέσα από τα βιβλία της, αλλά και αυτήν που συνέχιζε και εύχομαι να συνεχίζει να έχει, μιλώντας για την προσωπική της εμπειρία, το δικό της ταξίδι, μέσα στο παρελθόν και στο μέλλον. Μέσα από την διορατηκότητά της, που πολλές φορές βρήκα εμπρός μου.
Θα της ευχηθώ να είναι γερή, να νιώθω ότι την έχω κοντά μου.
Πολύ εγωιστικό να αναφέρομαι σαν να είναι κτήμα μου......
Είναι όμως τα βιβλία της και αυτό με κάνει να νιώθω πολύ περήφανη!!!!!!!!!!
Ξέρει όμως ότι δεν το γράφω μ' αυτήν την έννοια, αλλά την έννοια της απέραντης αγάπης που καλλιέργησε στην ψυχή μου και με ώθησε να ψάχνω τα πάντα πλέον μέσα από κάθε βιβλίο που έπιανα στα χέρια μου. Μη ξέροντας τότε, αλλά στην πορεία μαθαίνοντάς το, ότι τέτοια γραφή δεν θα ξαναβρώ, και απλά το ανακάλυψα στο πέρασμα του χρόνου
Σίγουρα είναι ΜΟΝΑΔΙΚΗ στον τρόπο γραφής της, αφού δεν γράφει με το χέρι αλλά με την ψυχή δοσμένη απόλυτα σε κάθε σελίδα, σε κάθε βιβλίο της, σε όλα 35 περίπου, που βρήκα και διάβασα... νομίζω στον αριθμό, που μου κράτησαν συντροφιά για έναν ολόκληρο χρόνο.
Ήταν πολλές οι φορές που παρ' οτι διάβαζα κάτι άλλο, ξαναγυρνούσα να σεργιανήσω στις σελίδες από το ΞΥΛΙΝΟ ΤΟΙΧΟΣ , το δεύτερο που έπιασα στα χέρια μου και στην συνεχεία τον ΑΓΓΕΛΟ ΤΗΣ ΣΤΑΧΤΗΣ, χάρη στον Κο ΣΑΡΑΝΤΗ ΣΠΥΡΕΤΟ, ένα όνομα που όσο κι αν έψαξα να τον ξαναβρώ δεν μπόρεσα. Όταν τον ρώτησα γιατί το στερήθηκε να μου το δώσει, (αφού το είχα διαβάσει) μου αποκρίθηκε ότι μεταξύ συναδέλφων υπάρχει πάντα αλληλεγγύη ,ήταν και εκείνος φαρμακουπάληλος, όπως εγώ, συνταξιούχος απ'οτι μπόρεσα να καταλάβω. Και όχι μόνο μου το έδωσε αλλά το πλήρωσα μετά αφού το παρέλαβα.
Πως με εμπιστεύτηκε? Πιστεύω ότι ήταν να συμβεί και συνέβη, όπως κάθε τι μοναδικό που συμβαίνει στην ζωή μας.
Και η Μαρία, για όσους την ξέρουν, αλλά και για όσους θέλουν να την γνωρίσουν μέσα από τα βιβλία της, αποτελεί ΣΤΑΘΜΟ για την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ!!
Σημασία έχει ότι το ταξίδι με την Μαρία συνεχίστηκε και κράτησε τόσο που όταν τελείωσε, πολύ δύσκολα αποφάσιζα μετά να ξαναπιάσω για αρκετό καιρό βιβλίο στα χέρια μου.
Περίμενα πάντα, σε κάθε βιβλίο να βρω ξανά την γραφή της, την ψυχή της.
Δεν ακουμπούσα τα βιβλία της δίπλα μου πάνω στο κομοδίνο μου, αλλά πάντα κάτω από το προσκεφάλι μου, λες και ακόμα και στον ύπνο μου θα ταξίδευα μαζί της σε τόσο μαγικά ταξίδια...
Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι ο κάθε συγγραφέας δεν έχει αφήσει στην ψυχή μου, αυτό το κάτι άλλο που γυρεύω στα ταξίδια μου....ο καθένας με τον δικό του τρόπο...
Ένα μεγάλο, πολύ μεγάλο ευχαριστώ στον άνθρωπο που μου μίλησε για την Μαρία,( Ρούλα Σαμαϊλίδου-Βάκου )
στον άνθρωπο που μου έστειλε το άλλο βιβλίο της Κο ΣΠΥΡΕΤΟ ΣΑΡΑΝΤΗ,
αλλά το μεγαλύτερο το οφείλω σε σένα Μαρία μου, που με τον τρόπο σου με μύησες σε ένα άλλο είδος γραφής, που ξέρω ότι ποτέ δεν θα ξανασυναντήσω, σ' αυτή την διαφορετικότητα των ανθρώπων, την μοναδικότητά σου μάτια μου γλυκά.
Είσαι και θα είσαι για πάντα στην σκέψη μου και στην καρδιά μου, όσο κι αν προσπαθεί αυτή η ρουτινιάρικη καθημερινότητα να με αποροφήσει.
Εσύ θα είσαι ο άνθρωπος που κατάφερε για έναν ολόκληρο χρόνο να με μονοπωλήσει. Δεν θα ξαναβρώ την γραφή σου, και το ξέρω πια, γιατί έγραφες μέσα από ένα άγνωστο για μένα, και πιστεύω για πολλούς ανθρώπους, σημείο του χρόνου... παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος. Έγραφες με ένα τρόπο που ανήκει σε σένα και κανέναν άλλο. Κι αν ακόμα βρέθηκα άπειρες φορές σε λέξεις και φράσεις που έμοιαζαν να επαναλαμβάνονται, εκεί ακριβώς ένιωθα και την διαφορετικότητά σου. Η διορατικότητά σου σε πολλά σημεία κάποιων βιβλίων σου με κατέπληξε και συνεχίζει να με εκπλήσσει.......
Και επειδή η ιστορία πρέπει να μαθαίνεται, και να διαβάζεται και από τους νεότερους μέσα από την λογοτεχνική καλλιέργεια μιας ψυχής.............
<<****Είναι τα αμαρτήματα που επαναλαμβάνονται, χωρίς να διδάσκουνε.
Γιατί η ιστορία δεν διδάσκει. Μόνον η συνείδηση.
Τα διαπράττουν συνήθως εκείνοι που οικοδομούν την ιστορία και τα πληρώνει σχεδόν πάντοτε ο ταλαίπωρος λαός****>>
<<Σήμερα ακούω τις καμπάνες, που χτυπάνε πένθιμες.
Σήμερα οι καμπάνες κλαίνε....>>
Ας μου πει κάποιος, τι δεν επαναλαμβάνεται ανά τους αιώνες λοιπόν.............επειδή ακριβώς δεν γράφει η ιστορία αλλά αυτοί που την οικοδομούν..........
Και συ Μαρία είσαι ο δικός μου άγγελος που κρατώντας με από το χέρι, με καθοδήγησες και συνεχίζεις να με οδηγείς σε ένα άγνωστο αύριο, αλλα πάντα θα το καρτερώ..........
Σ 'ευχαριστώ, με όλο τον σεβασμό μου στο πρόσωπό σου, και την καρδιά μου γεμάτη αγάπη.
Για πάντα δική σου.
Boula Athanasiadou
Αναρτήθηκε στο fb τον Ιανουάριο 2016
Ανάμεσα στις τόσες αναφορές των αναγνωστών μου, κρατώ αυτή,
της Βούλας Αθανασιάδου